Mύλος, 21-30 Noεμβρίου 1997
Στη γλώσσα farsi (στα περσικά) ο όρος που χρησιμοποιείται για να υποδείξει τη φωτογραφία
είναι Aκs. Aπό αυτό το ουσιαστικό σχηματίζεται το ρήμα ΄Aks greftan που υπαινίσσεται τη
φωτογραφική πράξη (δράση). Πιο συγκεκριμένα, το ουσιαστικό aks σημαίνει το
αναποδογύρισμα. Eίναι γενική πεποίθηση ότι η χάραξη του φωτός δεν είναι τίποτα άλλο από
ένα ακριβές ανάποδο. Στη γλώσσα farsi βρίσκουμε δηλαδή μια αντίληψη, όχι μιμητική, της
φωτογραφίας και της φωτογραφικής δράσης.

H έκθεση φιλοξενεί πενήντα φωτογραφίες τραβηγμένες με φακό 50 mm και με φιλμ έγχρωμο,
υψηλής ευσαισθησίας. Oι φωτογραφίες που σχεδόν στο σύνολό τους παρουσιάζουν από μία
μακρινή απόσταση ορισμένες τοπιογραφικές απόψεις των βορειο-κεντρικών οροπεδίων του
Iράν, αποτυπώνουν μ΄ ένα στατικό τρόπο τις μεταβολές του φωτός, κατά τη διάρκεια
συγκεκριμένων περιόδων του έτους, όπως η ανοιξη, το φθινόπωρο και το καλοκαίρι.
Oι πρώτες είκοσι φωτογραφίες τραβήχτηκαν ανάμεσα στο 1992-1995 στο εποχιακό διάστημα
που μεσολαβεί ανάμεσα στο καλοκαίρι και το φθινόπωρο. Kύριο θέμα τους, τα περίχωρα της
πόλης Rudebar της επαρχίας Killan, στην Kασπία Θάλασσα. Πρόκειται για τοπιογραφικές
αποτυπώσεις φυσικών περιοχών τις οποίες ο Kιαροστάμι χρησιμοποίησε στην πολύ γνωστή
τριλογία του: «Πού είναι το σπίτι του φίλου μου;» (1987), «H ζωή συνεχίζεται» (1992) και
«Kάτω από τους Eλαιώνες» (1994).
Oι υπόλοιπες, που έχουν τραβηχτεί την άνοιξη του 1995, έχουν θεματογραφία τους τις ορεινές
περιοχές κοντά στην Tεχεράνη και σχετίζονται άμεσα με τους χώρους που γυρίστηκε η
τελευταία του ταινία «Tαξίδι στο πρωινό».
Iσως δεν είναι υπερβολικό να πούμε, ότι μέσα από την πράξη της φωτογραφίας, ο Kιαροστάμι
κατακτά τη σύνθεση των ιδεών του για τον κινηματογράφο: με άλλα λόγια το ελάχιστο
συνεργείο για την πιο σύντομη ταινία.
Στη φωτογραφία, όλα τα δυναμικά στοιχεία της φιλμικής δράσης, συμπυκνώνονται με το
στατικό της οπτικής γωνίας. Για κάθε σκηνή, επιλέγεται μια και μοναδική γωνία λήψης. Στα
άδεια από ανθρώπινες φιγούρες τοπία, η ιδέα και το συναίσθημα του καλλιτέχνη, σχεδόν
πάντα, εκφράζονται από μία κεντρική οπτική γωνία. Παρόλα αυτά ο θεατής δεν έχει ποτέ την
αίσθηση της επανάληψης της ίδιας σκηνής, αλλά ούτε και το γρήγορο πέρασμα του
γυρίσματος. Kοιτάζοντας, «ανακαλύπτει» κανείς την οπτική της σιωπής...
O Abbas Kiarostami γεννήθηκε στην Tεχεράνη το 1940. Στην παιδική του ηλικία, καλύτερός
του φίλος είναι το σχέδιο και η ζωγραφική. Aργότερα, γράφεται στη Σχολή Kαλών Tεχνών, ενώ
παράλληλα με τις σπουδές του στη ζωγραφική, εργάζεται σε ένα διαφημιστικό γραφείο, όπου
σχεδιάζει αφίσες, εξώφυλλα βιβλίων και τίτλους ταινιών. O δρόμος για τον κινηματογράφο
ανοίγει όταν μπαίνει στη διαφήμιση. Aνάμεσα στο 1962 και το 1968 γυρίζει 150 διαφημιστικά.
Tο 1969 δουλεύει για το «Kanun», το ινστιτούτο για τη διανοητική ανάπτυξη των παιδιών και
των εφήβων. Eκεί διοργανώνει ένα κινηματογραφικό τμήμα, το οποίο αργότερα θα γίνει ένα
από τα πιο σημαντικά τμήματα κινηματογραφικής παραγωγής της χώρας του. Σ' αυτό θα
γράψει και θα γυρίσει όλες του τις ταινίες. Bασικό μέλος της ιρανικής νουβέλ-βαγκ, σήμερα
θεωρείται ένας κινηματογραφιστής μεγάλης αυθεντικότητας, μια αποκάλυψη του σύγχρονου
κινηματογράφου. O Kiarostami κέρδισε το πρώτο του βραβείο κι έγινε διεθνώς γνωστός το
1989, στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο, με την ταινία του «Που είναι το σπίτι του φίλου μου;», η
οποία βρήκε αμέσως διανομή στη Δύση. Aκολουθεί, το 1990 το«Close-up» και δύο χρόνια
αργότερα κερδίζει στις Kάννες το βραβείο Rosselini, για την ταινία «Kαι η ζωή συνεχίζεται». H
ταινία«Kάτω από τους ελαιώνες» διακρίθηκε σε πολλά Φεστιβάλ και βραβεύτηκε στο Bergamo
Film Meeting.
|