|
ΑΦΙΣΕΣ ΑΠΟ ΤΗ ΧΡΥΣΗ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ ΜΕΞΙΚΑΝΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΟΥ
|
Perdida
(The Fallen Woman)
1949 |
El Vampiro
(The Vampire)
1957 |
Rumba Calliente
(Hot Rhumba)
1952 |
Cabaret Shangai
1949 |
|
Απόσπασμα από το βιβλίο των Ρ. Αγρασάντσες του νεότερου και Τσαρλς Ραμίρες Μπεργκ, Αφίσες της Χρυσής Εποχής του μεξικανικού κινηματογράφου, Κινηματογραφικό Αρχείο Αργασάντσες/ Πανεπιστήμιο της Γουαδαλαχάρα, Γουαδαλαχάρα 1998.
Οι αφίσες από το Χρυσό Σινεμά (El Cine de Oro) που εκτίθενται στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης προέρχονται από το Κινηματογραφικό Αρχείο Αγρασάντσες, ένα από τα σημαντικότερα για τη μεξικανική έβδομη τέχνη. Ιδιοκτήτης και διευθυντής του είναι ο Ροχέλιο Αγρασάντσες ο νεότερος, ο οποίος διαθέτει τη μεγαλύτερη ιδιωτική συλλογή του είδους στον κόσμο. Αυτή καλύπτει τα χρόνια από το 1931 ως το 1991 και περιλαμβάνει 1.400 μεξικανικές ταινίες, 12.000 προγράμματα, 60.000 φωτογραφίες κινηματογραφικών πλάνων, άλλα αναμνηστικά έντυπα και πολυάριθμα αντίτυπα 2.000 περίπου αφισών. Ωστόσο, αν και πλούσια, η συλλογή αυτή απέχει πολύ απ' το να είναι πλήρης. Πριν τη δημιουργία του κινηματογραφικού αρχείου Αγρασάντσες, η μοίρα είχε φροντίσει για ένα πρώτο ξεκαθάρισμα: πολλές μεξικανικές αφίσες, ιδίως από ταινίες πριν το 1949, είχαν χαθεί. Για τούτο κατά λόγο ευθύνεται η εφήμερη φύση της κινηματογραφικής διαφήμισης.
Κατά τη Χρυσή Εποχή του Μεξικού (1936-1956) συνολικά τυπώθηκαν γύρω στα τρία εκατομμύρια αφίσες για τη διαφήμιση 1.522 ταινιών. Οι αφίσες εξυπηρετούν έναν εμπορικό σκοπό -διαφημίζουν μια ταινία και φέρνουν κόσμο στις αίθουσες. Ως εκ τούτου, λοιπόν, δεν είναι να απορεί κανείς που οι μεξικανικές αφίσες, όπως άλλωστε και αυτές του Χόλλυγουντ, ήταν τυπωμένες σε σχετικά φθηνό χαρτί, που δεν προοριζόταν να κρατήσει. Περιπλέκοντας το πρόβλημα για ιστορικούς, ιδιοκτήτες αρχείων και συλλέκτες, οι Μεξικανοί παραγωγοί έβγαζαν τις αφίσες σε λιγότερα αντίτυπα από ό,τι οι συνάδελφοί τους στο Χόλλυγουντ. Η φυσική φθορά που υφίστανται οι αφίσες κατά τη χρήση τους στάθηκε το βασικό εμπόδιο στην επιβίωσή τους.
Κατά κανόνα οι αφίσες άλλοτε ενοικιάζονταν και άλλοτε πωλούνταν απευθείας στον ιδιοκτήτη του κινηματογράφου που πρόβαλλε την ταινία έναντι ενός συμβολικού ποσού. Στα πλαίσια της διαφήμισης μιας ταινίας, αναρτούσαν τις αφίσες σε κινηματογράφους στο Μεξικό, αλλά και σε ξένες αγορές όπου ανθούσε το μεξικανικό σινεμά, ιδίως στις ΗΠΑ και στη Λατινική Αμερική. Αν και υπάρχουν μεμονωμένες αναφορές σε περιπτώσεις κινηματογραφόφιλων που διακοσμούσαν τα σπίτια τους με αφίσες και αναμνηστικά από ταινίες, στο Μεξικό η ευρέως διαδεδομένη τάση που θέλει τις αφίσες συλλεκτικά αντικείμενα και που τις βλέπει ως έργα λαϊκής τέχνης -όπως συνέβη αλλού με τις χολλυγουντιανές- είναι ένα σχετικά πρόσφατο φαινόμενο, που ίσως χρονολογείται μόλις από τη δεκαετία του εξήντα.
Ασφαλώς, στον αιώνα μας έχουν γίνει προσπάθειες να εκλαϊκευτεί η σύγχρονη μεξικανική τέχνη, ενώ ο αυστηρός διαχωρισμός μεταξύ "καλής" και "λαϊκής" τέχνης επιχειρείται να υποχωρήσει. Επιπλέον, έχουν υπάρξει γνωστές περιπτώσεις διαφημιστικών αφισών που εκτιμήθηκαν στις ημέρες τους ως εντυπωσιακά έργα τέχνης, τόσο στο εξωτερικό (Ανρό ντε Τουλούζ - Λωτρέκ στη Γαλλία, για παράδειγμα) όσο και στο Μεξικό (τα διάσημα σήμερα χαρακτικά του Χοσέ Γουαδαλούπε Ποσάδα είναι τα καλύτερα παραδείγματα). Πέρα ωστόσο, από αυτές τις τάσεις, είναι σχεδόν σίγουρο ότι, όταν κυκλοφορούν οι αφίσες αυτές της κλασσικής εποχής, η εμπορική τέχνη του είδους εθεωρείτο διαφήμιση, με αξία προσωρινή , που σπάνια ενέπνεε συλλέκτες. Δεν προξενεί, λοιπόν, έκπληξη το γεγονός ότι μερικοί καλλιτέχνες προτιμούσαν να μην υπογράφουν τις αφίσες τους. Εν μέρει, αυτό οφειλόταν στο γεγονός ότι οι ίδιοι οι καλλιτέχνες θεωρούσαν τις αφίσες παραγγελίες για εμπορικές εικονογραφήσεις και όχι "σοβαρά" έργα τέχνης. Επιπλέον, κάποιοι που τότε είχαν φιλοτεχνήσει αφίσες και που αργότερα σταδιοδρόμησαν επιτυχώς ως γελοιογράφοι μπορεί να μην ήθελαν να γίνει γνωστό πως είχαν "καταδεχτεί" να σχεδιάσουν κινηματογραφικές αφίσες.
Η Πρεσβεία του Μεξικού και το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης επιθυμούν να εκφράσουν τις θερμές τους ευχαριστίες στον κ. Ροχέλιο Αγρασάντσες το νεότερο, ιδιοκτήτη και διευθυντή του Κινηματογραφικού Αρχείου Αγρασάντσες και των αφισών που παρουσιάζονται στην έκθεση.
|
|
|
