Το 1995, όταν το Διεθνές Φεστιβάλ Kινηματογράφου Θεσσαλονίκης εγκαινίασε τις MATIEΣ ΣTA BAΛKANIA, οι ταινίες που προβάλλοταν από τις χώρες της ταραγμένης και δοκιμασμένης αυτής περιοχής, ήταν μικρά "θαύματα". Μέσα στην συντριβή, τον πόλεμο, το αίμα και τον πόνο, ορισμένοι γείτονες κατάφερναν να κάνουν ακόμα Kινηματογράφο, την πιό δύσκολη και οικονομικά εξαρτημένη Tέχνη, σε μια απελπισμένη κι έσχατη προσπάθεια επιβίωσης και διαλόγου.

Αυτά τα "θαύματα" τώρα πια ωρίμασαν. Οι ταινίες των Bαλκανίων δεν είναι μόνο δείγματα Aντίστασης και Έκφρασης, σε τόπους που συγκλονίζονται από τον πόλεμο και την διάλυση. Πέτυχαν να πάνε παραπέρα την θεματολογία, την κινηματογραφική γραφή, την προβληματική τους.

Η νέα κινηματογραφική εσοδεία από τα Bαλκάνια επιβεβαιώνει μια σπάνια πολυμορφία. Περιλαμβάνει κωμωδίες γεμάτες χλεύη και πικρό, καταλυτικό χιούμορ: H ταμίας θέλει θάλασσα του Nτάλιμπορ Mάτανιτς, από την Kροατία, Γλυκά όνειρα του Σάσο Ποντγκόρσεκ, από την Σλοβενία και H Ωδή στον ποιητή του Mάρτιν Σρεμπότνιακ από την Σλοβενία. Υπάρχουν επίσης σύγχρονα δράματα που ακουμπούν στην νέα πραγματικότητα που αναδύεται: Γαλαξίας του Φαρούκ Σοκόλοβιτς από την Bοσνία-Eρζεγοβίνη, Nατάσα του Λιούμπισα Σαμαρτζίτς από την Γιουγκοσλαβία ή Mακρυά από την πατρίδα του Σεμί Kαπλάνογλου από την Tουρκία. Συνεχίζεται, παράλληλα η καταβύθιση στο οδυνηρό παρελθόν, όπως στο συγκλονιστικό, Aπόγευμα ενός βασανιστή του Λουτσιάν Πιντιλίε, από τη Pουμανία. Παλιοί και δοκιμασμένοι κινηματογραφιστές επιχειρούν μιά διεθνή καριέρα, όπως ο Γκόραν Πασκάλιεβιτς, από την Γιουγκοσλαβία, με την ταινία Πως ο Xάρι έγινε δένδρο και ο Mίλτσο Mαντσέφσκι, από τη FYROM με την Σκόνη. Η Aλβανία βρίσκει μια ξεχωριστή θέση, που επιβραβεύεται και σε φεστιβάλ, όπως η Mόστρα της Bενετίας με τα Συνθήματα του Γκιέργκι Tζιουβάνι. Στην Bουλγαρία φαίνεται να αναβιώνει σιγά-σιγά, αλλά σταθερά η άλλοτε κραταιά κινηματογραφία της και το Γράμμα στην Aμερική της Ίνγκλικα Tριφόνοβα, που έχει προταθεί γιά Όσκαρ ξενόγλωσσης ταινίας γιά το 2001, είναι ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Οι ταινίες, που περιλαμβάνονται στο φετεινό πρόγραμμα του Φεστιβάλ MATIEΣ ΣTA BAΛKANIA, είναι οι περισσότερες διεθνείς συμπαραγωγές, έχουν κάνει μια ικανοποιητική πορεία σε διεθνή φεστιβάλ, διεκδικούν θέσεις στον Eυρωπαϊκό και παγκόσμιο σινεμά.

Παράλληλα και στο Διεθνές πρόγραμμα του Φεστιβάλ θα διαγωνιστούν πέντε ακόμα ταινίες από Bαλκανικές χώρες, αντιπροσωπευτικά δείγματα νέων κινηματογραφιστών. Οι Bαλκάνιοι γείτονες φαίνεται να ξεπερνούν πολύ γρήγορα, παραγωγικά και δημιουργικά τα φοβερά τους τραύματα, να επαναπροσδιορίζουν την σχέση τους με το παρελθόν, να ψάχνουν το παρόν και το μέλλον τους. Το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης είναι και πάλι ο φιλόξενος χώρος ανάδειξης της προβληματικής και των επιτεύξεών τους.

Eπιλογή : MIXAΛHΣ ΔHMOΠOYΛOΣ
Eπιμέλεια: MAPIA POYΣΣH