Είστε σινεφίλ; Πάρτε τα βουνά!

Που συχνάζουν οι πιο σινεφίλ σκιέρ του πλανήτη; Βλέπουν οι αμερικανοί σινεμά με υπότιτλους; Πότε πέταξε η Νικόλ τα Manolo της για ένα ζευγάρι μπότες χιονοδρομίας; Ποιος ανακάλυψε τον Ταραντίνο; Τι να κάνω για να μου δώσουν το βραβείο της «Χρυσής Οδοντόβουρτσας»; Απορίες ενός ζαλισμένου σινεφίλ που ετοιμάζεται να βρεθεί στο Φεστιβάλ του Sundance από τις 15 έως τις 25 Ιανουαρίου.

Τελικά, τις πιο ωραίες ιδέες δεν τις είχε ο Ωραίος Γκάτσμπυ αλλά ο Γητευτής των Αλόγων Pόμπερτ Pέντφορντ. Έτσι που απολάμβανε τη θέα του Treasure Mountain από το ράντσο του στη Γιούτα, έριξε το λάσο του στη μικρή πόλη του Παρκ Σίτυ και είπε: εδώ θα κάνω «ένα φεστιβάλ για κινηματογραφιστές». Xτύπησε λοιπόν την πόρτα της Κινηματογραφικής Επιτροπής της Γιούτα και ζήτησε να του δώσουν το παραπαίον «US Film Festival», το οποίο σήμερα κανείς δεν θυμάται, για να το μεταμορφώσει με πολύ γκρέμισμα, καινούρια μακέτα και υψηλές προσδοκίες σε Sundance Film Festival· μια Μέκκα του ανεξάρτητου κινηματογράφου όπου μακριά από το λαμέ Χόλιγουντ το αμερικάνικο σινεμά θα βρει την καλλιτεχνική του ουσία. Είκοσι χρόνια μετά, στη Μέκκα δεν κυκλοφορούν μόνο χρυσά ταλέντα, οραματιστές και καινούριες ιδέες αλλά κι ένα τσούρμο από μισθοφόρους των στούντιο, σπόνσορες, ατζέντηδες, στελέχη πολυεθνικών και σταρ όλων των κατηγοριών. Γιατί όπως λένε κάποιοι το Sundance εκτός από το ground zero του ανεξάρτητου σινεμά είναι και το πιο εκρηκτικό κινηματογραφικό πάρτι του πλανήτη.

Κι εσείς εδώ;
237 ταινίες έφτασαν στα τελικά του προγράμματος του φεστιβάλ φέτος, μέσα από 2426 υποψηφιότητες που συνιστά αριθμό ρεκόρ στην ιστορία της διοργάνωσης. Περισσότερες αφρο - αμερικανές παραγωγές, έκρηξη των ντοκιμαντέρ, πληθώρα ταινιών από πρωτοεμφανιζόμενους σκηνοθέτες με all star cast δίνουν το στίγμα του δεκαήμερου μαραθωνίου. Εκτός από την ανεξάρτητη αμερικάνικη παραγωγή, στο «salad bar» του Sundance 2004 θα συναντήσει κανείς τις τελευταίες δημιουργίες καταξιωμένων σκηνοθετών όπως ο Λαρς Φον Τρίερ (Dogville), ο Μπερνάρντο Μπερτολούτσι (Οι Ονειροπόλοι), ο Τακέσι Κιτάνο (Zatoichi) αλλά και απρόσμενα φιλμ όπως το What Sebastian Dreamt του συγγραφέα Rodrigo Rey Rosa από τη Γουατεμάλα, το πρώτο φιλμ από τη συγκεκριμένη χώρα που προβάλλεται σε φεστιβάλ.

Η πραγματικότητα γοητεύει
Η χρονιά των ντοκιμαντέρ για το Sundance. Όχι μόνο γιατί opening film του φεστιβάλ -για πρώτη φορά στην ιστορία του- είναι το ντοκιμαντέρ Riding Giants του Stacy Peralta (η ιστορία τριών γενιών πρωτοπόρων του surfing από το '50 έως σήμερα) αλλά γιατί το είδος εκπροσωπείται σε όλα τα τμήματα με πληθώρα παραγωγών που καλύπτουν μια ευρεία θεματολογία: πολιτικά πορτραίτα (Citizen King: για τη ζωή και το έργο του Λούθερ Κινγκ, Imelda: ο μύθος της πρώην Πρώτης Κυρίας των Φιλιππίνων), τρομοκρατία και φανατισμός (Persons of Interest για τις συλλήψεις μουσουλμάνων αμερικανών μετά την 11η Σεπτεμβρίου, September Tapes, The Control Room, Disbelief) ακόμα και χιουμοριστικές ιστορίες για τους φανατικούς παίκτες scrabble (World Wars). Από τις πολυαναμενόμενες ταινίες είναι το The Basque Game: Skin Against Stone, μια μελέτη των Βάσκων αυτονομιστών από τον Ισπανό Χούλιο Μέντεμ.

Ποιος φοβάται τους υπότιτλους;
Αν η «εσωστρέφεια της Αμερικής είναι το χειρότερο χαρακτηριστικό της» όπως δήλωσε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Sundance Geoffrey Gilmore, το σινεμά είναι το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για να πλησιάσει η Αυτοκρατορία τον πολιτισμό άλλων λαών. Παίρνοντας έμμεσα πολιτική θέση στα πράγματα, το Sundance ενισχύει από φέτος το διεθνές του πρόγραμμα (το 2005 θα έχει και δικές του αίθουσες). Έτσι στο Παρκ Σίτυ θα συναντηθούν σε λίγες μέρες το Αντίο, Λένιν του Γερμανού Βόλφγκανγκ Μπέκερ, το ταϊλανδέζικο Last Life in the Universe, ο Κορεάτης Kim Ki-duk με το Spring, Summer, Autumn, Winter and Spring, ο Έκτορ Μπαμπένκο με το δικαστικό δράμα Carandiru, η πολυαναμενόμενη αυτοβιογραφία του Τσε Γκεβάρα The Motorcycle Diaries από τον Βραζιλιάνο Γουώλτερ Σάλες, το πακιστανικό Silent Waters της Sabina Sumar, η Επιστροφή του Αντρέι Ζβιαγκίτσεφ, το Mon Idole του Γάλλου ηθοποιού Γκιγιώμ Κανέ και άλλα. Μεταξύ αυτών και το προκλητικό πείραμα των Γιέργκεν Λεθ και Λαρς Φον Τρίερ με τίτλο The Five Obstructions, όπου ο βετεράνος Λεθ ξαναγυρίζει σε πέντε διαφορετικές εκδοχές το 12λεπτο avant-garde φιλμάκι του The Perfect Human (1967), με πέντε εμπόδια που του θέτει ο Τρίερ.

Ανεξάρτητοι και πρωτάρηδες
Τι κουβαλάνε φέτος στις αποσκευές τους; Ιστορίες ενηλικίωσης και αναζήτησης, καστ πολλών αστέρων, γνωστά ονόματα στην παραγωγή και την ελπίδα πως μέσα σε 10 μέρες θα αλλάξει η ζωή τους. Έχουν συζητηθεί ήδη: το Garden State του Zach Braff με executive producer τον Ντάνι Ντε Βίτο, το November του Greg Harrison με πρωταγωνίστρια την Κόρτνεϊ Κοξ, το We don't live here anymore σε σενάριο του Larry Gross (Prozak Nation) με τους Μαρκ Ράφαλο, Λώρα Ντερν και Ναόμι Γουότς, το The Woodsman της Nicole Kassell με τους Κέβιν Μπέικον και Μπέντζαμιν Μπρατ και το The Best Thief in the world του Jacob Kornbluth, το σενάριο του οποίου χρηματοδοτήθηκε στα πλαίσια του ειδικού προγράμματος του Sundance Institute.