Η ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ ΤΩΝ ΚΙΝΗΜΑΤΟΓΡΑΦΙΚΩΝ ΕΙΚΟΝΩΝ
 |
Οδομαχίες, λεηλασίες καταστημάτων, τα συντρίμμια μιας χώρας: οι εικόνες αυτές που κατακλύζουν τις τηλεοπτικές οθόνες διαταράσσουν την γαλήνη και την ηρεμία των ημερών, διαλύουν την όποια εορταστική ατμόσφαιρα. Εικόνες από την Αργεντινή, αλλά και από το Αφγανιστάν και την Παλαιστίνη. Εικόνες αποσπασματικές που ζητούν ένα νήμα για να τις συνδέσει, για να τους δώσει νόημα και περιεχόμενο.
Είναι το σινεμά που μας βοηθά να κατανοήσουμε αυτές τις εικόνες. Πρόσωπα όπως ο ισραηλινός Amos Gitai με το ντοκιμαντέρ του Wadi, Grand Canyon (2001), ταινίες από την Αργεντινή όπως ο Κόσμος Γερανός, η Δύσκολη Εποχή, ο Βάλτος, η Βολιβία, το Πίτσα, Μπύρα, Τσιγαράκια (όλες προβλήθηκαν στο πρόσφατο φεστιβάλ) και δημιουργοί όπως ο Majid Majidi ή Mohsen Makhmalbaf (με τις ταινίες τους να προβάλλονται κατά ένα παράδοξο τρόπο στις ΗΠΑ), μας δίνουν έναν τρόπο να διαβάσουμε τον κόσμο, να κατανοήσουμε τις αντιθέσεις.
Όμως κυρίως μας επιτρέπουν να ακούσουμε τις φωνές των ανθρώπων, να συμμεριστούμε τις αγωνίες τους, να αφουγκραστούμε τις ελπίδες τους. "Σε μια ταινία μπορείς να επιλέξεις να παρατηρήσεις έναν τόπο όπως μια αρχαιολογική ανασκαφή. Είναι δυνατόν, στρώμα με στρώμα, να φέρεις στην επιφάνεια τα ανθρώπινα στοιχεία που τον διαμορφώνουν", δηλώνει ο Amos Gitai.
Data: www.amosgitai.com
|
Majid Majidi (1959)
Ιρανός σκηνοθέτης. Η δεύτερη του ταινία (Father) συμμετείχε στο διαγωνιστικό του 1996. Οι επόμενες -Children of Heaven (προβλήθηκε πέρσι στο εμπορικό κύκλωμα) και Color of Heaven (Νέοι Ορίζοντες, 1999)- αποκάλυψαν ένα σκηνοθέτη που κινηματογραφεί με το λυρισμό και την ευαισθησία ενός ποιητικού βλέμματος τις άγριες όψεις της παιδικής ζωής: εδώ η δύναμη της αγάπης αλλάζει τον κόσμο.
Η τελευταία με τίτλο Baran αφηγείται την ιστορία ενός δύσκολου έρωτα ανάμεσα σ' ένα Ιρανό και μια πρόσφυγα από το Αφγανιστάν.
Το χρώμα της Ελπίδας: τίτλος ντοκιμαντέρ που γύρισε εν μέσω των βομβαρδισμών, στο Αφγανιστάν -αγοράστηκε από την Miramax. Καταγράφει τη ζωή σε δύο στρατόπεδα του Ερυθρού Σταυρού: το ένα βρίσκεται στην περιοχή της Βόρειας Συμμαχίας και το άλλο στην επικράτεια των Ταλιμπάν. Η ταινία είναι αφιερωμένη "στα άστεγα παιδιά που δεν έχουν καταφύγιο σ' αυτό τον κόσμο, που όμως στο ανήσυχο βλέμμα τους σχηματίζεται μια βαθιά ελπίδα για την ζωή".
|
 |
Data: www.cinemajidi.com
Jung
 |
Στην γλώσσα Dari (μία από τις γλώσσες του Αφγανιστάν) σημαίνει πόλεμος. Τίτλος ενός ντοκιμαντέρ που γύρισαν σε ανύποπτο χρόνο (από το 1999 ως το 2000) τρεις Ιταλοί σκηνοθέτες: οι Fabrizio Lazzaretti, Giuseppe Petitto, Alberto Vendemmiati. Με κέντρο ένα νοσοκομείο που προσπαθεί να κτίσει μια ιταλική οργάνωση (Emergency) παρουσιάζει τη ζωή στην κοιλάδα Panjshir. Ένας ιταλός δημοσιογράφος ο Ettore Mo και ένας χειρούργος ο Gino Strada γίνονται οι ξεναγοί σ' ένα τοπίο τρόμου: τα θύματα από τις διάσπαρτες νάρκες, κυρίως παιδιά, είναι τα πρόσωπα που κυριαρχούν στις εικόνες τους. Ο Alberto Vendemmiati περιγράφει τις προσθέσεις των δημιουργών: "Το να είσαι σκηνοθέτης σημαίνει καταρχήν ότι ασχολείσαι με τα ανθρώπινα πάθη και συναισθήματα. Πρέπει να 'σαι μέρος της πραγματικότητας που περιγράφεις. Προσπαθούσαμε να κατανοήσουμε τι σημαίνει να ζεις σε μια χώρα που βρίσκεται σε εμπόλεμη κατάσταση για 20 χρόνια".
Για την απροσδόκητη δημοσιότητα που γνωρίζουν οι ταινίες οι σχετικές με το Αφγανιστάν επισημαίνει: "Αν περισσότερος κόσμος ενδιαφερόταν από πριν ποτέ δεν θα φθάναμε σ' αυτό το σημείο".
|
Data: www.hrw.org/iff, www.emergency.it
Jacques Rivette (1928)
Ένας από τους κυρίους εκπροσώπους της γαλλικής Nouvelle Vague. Η ταινία του Va Savoir άνοιξε το πρόσφατο Φεστιβάλ Kινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Επιπλέον αρχισυντάκτης των Cahiers du Cinema από το 1963 έως το 1965. Διατηρεί αλώβητη από τον χρόνο την αντισυμβατική οπτική αλλά και το αιρετικό πνεύμα που χαρακτήριζε την πρώτη περίοδο του περιοδικού.
Αναφέρεται στις ένοχες απολαύσεις του ως θεατή: "Υπάρχει μια αμερικάνικη ταινία την οποία υποδέχτηκαν πολύ άσχημα στη Γαλλία και νομίζω και στις ΗΠΑ: καθυβρίσθηκε από τους πάντες. Βρίσκω ότι είναι γεμάτη πάθος και την είδα δύο φορές. Είναι το Showgirls του Paul Verhoeven. Ποτέ δεν έχω πάει στο Las Vegas ωστόσο αισθάνομαι ότι η ταινία του Verhoeven, είναι η μοναδική που δείχνει την αλήθεια. Είναι πολύ ειλικρινής και το σενάριο είναι πολύ έντιμο και ευθύ. Είναι τόσο προφανές ότι έχει γραφτεί από τον ίδιο τον Verhoeven και όχι από τον κύριο Eszterhas ο οποίος είναι ένα τίποτε. Και αυτή η ηθοποιός είναι εκπληκτική". (σ.τ.σ. ο Rivette αναφέρεται στην Elizabeth Berkley)
|
 |
Data: Film Comment Nov/Dec 01
La Baie des Anges
 |
Το Λιμάνι των Αγγέλων (1962). Δεύτερη μεγάλου μήκους ταινία του Jacques Demy. Στον κεντρικό ρόλο η Jeanne Moreau υποδύεται μια μοιραία ξανθιά παραδομένη στις έκλυτες απολαύσεις των τυχερών παιγνίων. Από την Νίκαια στις Κάννες και από εκεί στο Μόντε Κάρλο: οι διαδρομές στην ζωή της έχουν μόνο μια στάση, το καζίνο.
40 χρόνια μετά την ταινία θυμάται: "Έχει να κάνει με τον τζόγο και ο τζόγος είναι ένας πολύ ιδιαίτερος τρόπος για να χειριστείς την ζωή. Όπως το αλκοόλ ή η βουλιμιά είναι ένας τρόπος για να αρνείσαι τα γεγονότα της ζωής, παραδίδοντας τον εαυτό σου σε μία εξάρτηση. Ωστόσο δεν νομίζω ότι είναι μια ασθένεια: Ο τζόγος μπορεί να συναρπάζει, όπως όλα, όσο μπορείς να τον ελέγχεις. Είναι σαν να καβαλάς ένα ατίθασο άλογο. Πρέπει να' σαι, πολύ δυνατός. Αν είσαι ανίκανος να ιππεύσεις ένα ατίθασο άλογο, μην ανεβαίνεις πάνω του. Οτιδήποτε έχει να κάνει με το ανθρώπινο πάθος είναι γοητευτικό, όσο δεν σε κάνει φυλακισμένο". Για τους χαμένους (ή τους κερδισμένους) των ημερών.
|
Data: www.nytimes.com
Jacques Demy,
επιμέλεια: Σώτη Τριανταφύλλου,
έκδοση Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, 2001.
|
|
|
|