ΤΑ ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ ΤΩΝ ΦΕΣΤΙΒΑΛ

Λαμπερές τελετές έναρξης και λήξης, κατάμεστες αίθουσες προβολών, σταρ και συνεντεύξεις τύπου, εκθέσεις και ρετροσπεκτίβες: αυτή είναι συνήθως η πρόσοψη ενός πετυχημένου φεστιβάλ.
Μακριά όμως από τα φώτα της δημοσιότητας, στα παρασκήνια των φεστιβάλ κάτι άλλο συμβαίνει.
Αγορές και πωλήσεις, συναντήσεις ανάμεσα σε παραγωγούς και σκηνοθέτες, οικονομικές διαπραγματεύσεις, συμπαραγωγές και χρηματοδοτήσεις. Τα φεστιβάλ δεν είναι μόνο χώροι όπου ένας εναλλακτικός, διαφορετικός κινηματογράφος εκτίθεται σε δημόσια θέα. Είναι επιπλέον και τόποι όπου αυτός ο κινηματογράφος δημιουργείται.
Εκεί αποκτά τους οικονομικούς όρους και τις προϋποθέσεις για την ύπαρξη του.
Η αγορά ντοκιμαντέρ και το Pitching Forum 2002 στο περιθώριο του Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, η CineMart στο φεστιβάλ του Rotterdam, το φεστιβάλ του Βερολίνου (Berlinale): είναι χώροι που αποκαλύπτουν την κρυφή και αθέατη για τον κινηματογραφόφιλο, οικονομική σημασία των φεστιβάλ.
Ο Aλεξάντρ Σοκούροφ (Μητέρα και γιος), η Λουκρέσια Mαρτέλ (Ο Βάλτος), η Γεσίμ Oυστάογλου (Ταξίδι στον ήλιο), ο Λισάντρο Aλόνσο (Ελευθερία), η Kατρίν Mπρεϊγιά (Romance): σ' αυτούς τους τόπους αναζητούν την οικονομική υποστήριξη για τις νέες τους ταινίες. Προερχόμενοι από χώρες όπου ο διαφορετικός κινηματογράφος ζει σε συνθήκες ασφυξίας (π.χ. Ρωσία, Τουρκία ή Αργεντινή), αναζητούν επαφές με χρηματοδότες, παραγωγούς και διανομείς. Αναζητούν το χρήμα.
"Το χρήμα είναι εδώ" δηλώνει η Λουκρέσια Mαρτέλ για την CineMart του Rotterdam.

Data: Daily Tiger (1/2/2002), εφημερίδα του φεστιβάλ του Rotterdam.

Hayao Miyazaki (1941).
Βραβευμένος για την ταινία Spirited Away στο Βερολίνο. Σπούδασε πολιτικές επιστήμες και οικονομικά. Ένας από τους σημαντικότερους δημιουργούς anime, των γιαπωνέζικων κινουμένων σχεδίων. Αποκαλείται ο "Walt Disney της Ιαπωνίας". Η Princess Mononoke (1997) θεωρείται το αριστούργημα του και διανεμήθηκε στις ΗΠΑ από την Miramax.
Οι ταινίες του συνιστούν εισπρακτικά φαινόμενα στην χώρα του, συντρίβοντας κάθε αμερικάνικο blockbuster. Ηρωίδες είναι νεαρές κοπέλες που αντιμετωπίζουν μια δύσκολη συναισθηματικά κατάσταση: η απώλεια ενός γονιού, η περίπλοκη σχέση μ' ένα συγγενή, η δυσκολία να υπάρχεις μέσα σε μια οικογένεια, η δυσκολία να την αποχωριστείς.
Ο Miyazaki θυμάται τα παιδικά του χρόνια: "Με πήγαινε ο πατέρας μου στο σινεμά, από πολύ μικρή ηλικία. Θυμάμαι τις ταινίες του Ozu, τις Στάχτες και Διαμάντια του Wajda, το Ημερολόγιο ενός εφημέριου του Mπρεσόν. Θυμάμαι αυτές τις ταινίες και όχι γουέστερν ή περιπέτειες".
Data: http://www.nausicaa.net

Aλεξάντρ Σοκούροφ (1951).
Ρώσος σκηνοθέτης. Βοηθός του Αντρέι Ταρκόφσκι. Μέλος της τιμητικής επιτροπής του δικού μας Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ.
Το 1994 συνοδεύει μια ομάδα Ρώσων στρατιωτών στα σύνορα Τατζικιστάν Αφγανιστάν. Ένα ντοκιμαντέρ, διάρκειας 5 ωρών είναι το αποτέλεσμα. Spiritual Voices, ο τίτλος και ο υπότιτλος Ημερολόγια ενός πολέμου. Επικεντρώνεται λιγότερο στους απόηχους ενός τραυματικού πολέμου και στα συμβάντα της μεταπολεμικής περιόδου. Εστιάζει στα πρόσωπα των νεαρών στρατιωτών και στον χώρο: το τοπίο, οι βράχοι, τα σύννεφα στον ουρανό. Καταγράφει την απουσία του εχθρού: δηλαδή των Αφγανών μουτζαχεντίν, νικητών στον πόλεμο με την τότε ενιαία Σοβιετική Ένωση. Ο Σοκούροφ, σύμφωνα με τις κριτικές, μεταμορφώνει την πραγματικότητα των συνόρων σε μια μεταφυσική εμπειρία και διαποτίζει τις εικόνες με μια αίσθηση θανάτου.
"Αισθάνομαι σαν να βρίσκομαι σ' ένα όνειρο": η τελική εμπειρία του σκηνοθέτη.
Data: http://www.moma.org

Το ταξίδι μου στην Ιταλία.
Ντοκιμαντέρ διάρκειας 4 ωρών. Ο Mάρτιν Σκορσέζε διασχίζει όλη την ιστορία του ιταλικού κινηματογράφου: από την Cabiria (1914) του Tζιοβάνι Παστρόνε μέχρι τις ταινίες των Bισκόντι, Pοσελίνι, Nτε Σίκα, Φελίνι και Aντονιόνι. Ιταλοαμερικάνος τρίτης γενιάς, ο Scorsese θυμάται τους γονείς όταν είδαν για πρώτη φορά στην μικρή οθόνη τις ταινίες του νεορεαλισμού. "Η αντίδραση τους ήταν 'Αυτή είναι η αλήθεια'. Φυσικά αγαπούσαν το αμερικάνικο σινεμά, ωστόσο αισθανόταν ότι αυτές οι ταινίες έκρυβαν μια ιδιαίτερη αλήθεια γι' αυτούς. Αισθανόταν ότι οι ταινίες ήταν αληθινές επειδή τα συναισθήματα και οι αξίες που υπήρχαν σ' αυτές έκρυβαν μια ανθρώπινη αλήθεια". Όσο για τα κριτήρια της περιπλάνησης: "Προσπάθησα να εστιάσω στο τι σημαίνει η κάθε ταινία για μένα: στο που, το πώς και το γιατί. Η επιλογή βασίζεται απόλυτα στις συναισθηματικές μου αντιδράσεις".
Data: http://www.scorsesefilms.com

Τέλη δεκαετίας του 80.
Ο Aντρέ Nτούμπους γράφει ένα διήγημα με τίτλο Killings και θέμα την άφατη θλίψη που προκαλεί σ' ένα ζευγάρι η απώλεια του 21χρονου γιου του.
Την ίδια εποχή ένας 25χρονος φέρελπις ηθοποιός που ζει στην Νέα Υόρκη, χάνει ένα πολύ αγαπημένο πρόσωπο. Βυθίζεται σε μία κατάσταση θλίψης και πένθους για τρία ολόκληρα χρόνια.
1999. Ο ηθοποιός υποδύεται τον πιανίστα Nικ Nάιτινγκεϊλ στην ταινία του Στάνλεϊ Kιούμπρικ, Mάτια ερμητικά κλειστά.
2001. Ο Tοντ Φιλντ, πρώην ηθοποιός τώρα σκηνοθέτης, διασκευάζει το διήγημα του Nτούμπους. "Η θλίψη και το πένθος καθηλώνουν άνδρες και γυναίκες. Ωστόσο για τους άνδρες είναι πιο δύσκολο, επειδή δεν τους αρέσει να εκδηλώνουν τα συναισθήματα τους", δηλώνει για την ταινία του.
Τα Mυστικά της κρεβατοκάμαρας κερδίζουν το βραβείο της επιτροπής στο Σάντανς. Προβάλλονται στους Νέους Ορίζοντες(2001). Καταλήγουν θριαμβευτικά στην τελετή των Όσκαρ.
Data: http://film.guardian.co.uk