To Όσκαρ της πίσω πόρτας

Παιδιά του Μεσανατολικού που δίνουν τα χέρια τους στο τέλος της μέρας, η ανάσα ενός αμερικανού φωτορεπόρτερ που κόβεται στη θέα μιας πολεμικής τραγωδίας, ένας επίδοξος κινηματογραφιστής που λάτρευε ο Μουρνάου. Ντοκιμαντέρ και μικρού μήκους φιλμάκια διεκδικούν με αξιώσεις το δικό τους όσκαρ.

Μέσα στο βουητό των δαχτυλιδιών, των μαθηματικών γρίφων και των παριζιάνικων καμπαρέ, υπάρχουν και κάποιοι που στο πανηγύρι των όσκαρ παίζουν μια πιο lounge μουσική. Τα ονόματα τους βρίσκονται κάπου στο τέλος της λίστας των υποψηφιοτήτων ενώ ξέρεις από τώρα πως ακόμα κι αν αναδειχθούν νικητές στην κατηγορία τους, θα το μάθεις πιθανότατα από τα "Ναυτιλιακά Νέα" παρά από τις καλλιτεχνικές στήλες των μεγάλων εφημερίδων. Κι όμως ανάμεσα στους διεκδικητές των καλύτερων ντοκιμαντέρ και shorts υπάρχουν μερικές από τις πιο ελπιδοφόρες δυνάμεις του κινηματογράφου. Και φέτος έχουν την προσοχή μας.

Promises
Αν κάτι χαρακτηρίζει τα φετινά ντοκιμαντέρ των όσκαρ είναι η ήδη πετυχημένη πορεία τους στα διεθνή φεστιβάλ. Το Promises που έφυγε από το Ρότερνταμ με το βραβείο κοινού, είναι μια διερευνητική ματιά στην πολυπλοκότητα της διαμάχης του Μεσανατολικού μέσα από τα μάτια επτά μικρών Ισραηλινών και Παλαιστινίων παιδιών που ζουν στην Ιερουσαλήμ. Η Τζάστιν Σαφίρο (παρουσιάστρια του δημοφιλούς τηλεοπτικού Lonely Planet και ηθοποιός), ο αμερικανος δημοσιογράφος του Reuters Μπ. Ζ. Γκόλντμπεργκ και γνώστης τους θέματος (αφού μεγάλωσε κι έζησε στο Ισραήλ, στέλνοντας ανταποκρίσεις την περίοδο της Ιντιφάντα) και ο Μεξικανός Κάρλος Μπολάντο (μοντέρ του φιλμ Σοκολάτα σε καυτό νερό) σκηνοθέτησαν από κοινού το φιλμ. Η συνεργασία τους, οδήγησε στην ίδρυση του "The Promises Film project", ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού, με σκοπό τη χρήση του εκπαιδευτικού ντοκιμαντέρ για την ενίσχυση των ειρηνευτικών προσπαθειών στη Μέση Ανατολή.

Children Underground
Με παιδιά ενός κατώτερου θεού ασχολείται και η Ρουμάνα Έντετ Βέλζμπεργκ, στο Children Underground που κέρδισε το βραβείο κοινού στο Σάντανς πέρσι. Στην ταινία της συναντάμε τη σκληρή πραγματικότητα των 20.000 ορφανών και άστεγων παιδιών του Βουκουρεστίου, που ζουν στον υπόγειο της πόλης, εισπνέοντας τοξικά και παίρνοντας ηρωίνη. Τα ίδια τα παιδιά μιλάνε στην κάμερα, ενώ οι γονείς σκιαγραφούν μέσα από συνεντεύξεις το πορτραίτο μιας κοινωνίας χωρίς καμία ευαισθησία. Το φιλμ γυρίστηκε με την υποστήριξη του καναλιού HBO και πολλοί το χαρακτήρισαν σαν μια ιστορία κοινωνικού τρόμου.

Lalee's Kin: The legacy of cotton
Η δεύτερη παραγωγή του HBO που διεκδικεί όσκαρ είναι το Lalee's Kin:The legacy of cotton. Βραβευμένο στο Σάντανς για την φωτογραφία του βετεράνου ντοκιμαντερίστα Άλμπερτ Mέισλες, o οποίος συνσκηνοθέτησε την ταινία με τις Σούζαν Φρέμκε και Nτέμπορα Nτίκσον, μας πηγαίνει στο Δέλτα του Μισσισιπή, για να καταγράψει τις μνήμες μιας ηλικιωμένης γυναίκας, μιας μητριαρχικής φιγούρας που είδε γενιές της οικογένειας της να παλεύουν με τη φτώχεια και τη μοίρα τους, στα βαμβακοχώραφα των μεγάλων αφεντικών. Στον αντίποδα της ιστορίας βρίσκεται μια ομοσπονδιακή επιθεωρήτρια σχολείων, η οποία δουλεύει για μειώσει το υψηλό επίπεδο αναλφαβητισμού στην περιοχή, κληρονομιά μιας εποχής που βασίλευε η δουλεία.

War Photographer
Στο War Photographer, ο Κρίστιαν Φρέι ακολουθεί για δύο χρόνια έναν από τους σημαντικότερους αμερικανούς φωτορεπόρτερ, τον Tζέιμς Nάχτγουεϊ, στις πιο καυτές περιοχές του πλανήτη: Κόσοβο, Ραμάλα, Τζακάρτα, Ιάβα. Προσαρμόζοντας ειδικές μικροκάμερες στη φωτογραφική μηχανή του Nάχτγουεϊ, ο Φρέι προσπαθεί να δώσει μια αυθεντική μαρτυρία της δουλειάς, των φόβων και των κινήτρων ενός πολεμικού ανταποκριτή που διχάζεται ανάμεσα στο καθήκον και τον αποτροπιασμό του για τη βία, το θάνατο και το χάος που ανταμώνει. Μικρή έκπληξη, η επιλογή των μουσικών της Ελένης Καραϊνδρου που ντύνουν το υλικό του.

Copy Shop
To 12λεπτο ασπρόμαυρο φιλμάκι Copy Shop που κέρδισε το βραβείο καλύτερης μικρού μήκους ταινίας της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου, πέρασε και στα όσκαρ. Ο ήρωας του Αυστριακού Bέρτζιλ Γουάιλντριτς είναι ένας υπάλληλος καταστήματος με φωτοτοτυπίες, ο οποίος περνάει διαρκώς τον εαυτό του από το Xerox, έως ότου να γεμίσει ο κόσμος με δικές του εικόνες. Πανέξυπνο, γκροτέσκο, πνευματώδες, εμμονοληπτικό, "μοιάζει με χαμένο φιλμ του Μουρνάου" έγραψε η Guardian, το Copy Shop λέει πολλά για τη ρουτίνα της καθημερινότητας και αποκαλύπτει ένα αρκετά πρωτοποριακό τρόπο κινηματογράφησης από τον νεαρό Αυστριακό. Όπως ο ίδιος εξήγησε, το φιλμ αποτελείται από 18.000 φωτοαντίγραφα ψηφιακών frames τα οποία επεξεργάστηκε στο animation και μετά τα τράβηξε με κάμερα 35mm.