Bροχή / Baran

Σκηνοθεσία, σενάριο: Mαγίντ Mαγιντί. Φωτογραφία: Mοχαμάντ Nταβουντί. Ηθοποιοί: Zάχρα Mπαχράμι, Xουσεΐν Aμπεντινί, Aμπάς Pαχίμι, Mοχάμαντ Aμίρ Nαγί, Γκολάμ Άλι Mπαξί. Διάρκεια: 95'

O γκρίζος κόσμος της σκληρής εργασίας και παράνομων μεταναστών φωτίζεται και λάμπει από τα συναισθήματα της εφηβικής αγάπης.
1,5 εκατομμύριο, πρόσφυγες εξ ανάγκης από το Αφγανιστάν, φιλοξενούνται στο γειτονικό Ιράν. Διωγμένοι από τους συνεχείς πολέμους και από την οικονομική δυσανεξία αναζητούν στη γειτονική χώρα τα μέσα για να ζήσουν. Παράνομοι οικονομικοί μετανάστες γίνονται το αντικείμενο σκληρής οικονομικής εκμετάλλευσης, εργαζόμενοι σε βαριές και σκληρές δουλειές, όπως σε οικοδομές εργασίες.
Ένα ατύχημα πυροδοτεί την αφήγηση: ένας Αφγανός εργάτης έχει ένα εργατικό ατύχημα. Όντας αδύναμος να εργαστεί στέλνει στη θέση του τον νεαρό του γιο. Εχθρότητα και καχυποψία είναι τα αισθήματα που προκαλεί η άφιξη του νεαρού Αφγανού σ' ένα συνάδελφο του Ιρανό. Παιδί για όλες τις δουλειές ο Λατίφ θα χάσει τη θέση του από τον νεοφερμένο και θα μετατεθεί σε πιο βαριές και δύσκολες εργασίες: ο εργοδότης θα προσπαθήσει να διευκολύνει τον αδύναμο Αφγανό. Όμως μια απροσδόκητη αποκάλυψη θα ρίξει τοίχος που υψώνει η μισαλλοδοξία και η προκατάληψη: Ο Λατίφ θα ανακαλύψει ότι το αγόρι είναι κορίτσι και λέγεται Baran. Και τότε οι ακτίνες του έρωτα και της αγάπης θα διαπεράσουν το γκρίζο τοίχο της ψυχής του και θα τον μεταμορφώσουν.
Μετά την αριστουργηματική ταινία το Χρώμα του Παραδείσου (που προβλήθηκε φέτος) ο Ιρανός Mαγίντ Mαγιντί επιλέγει ένα ύφος περισσότερο συγκρατημένο και νηφάλιο. Όχι όμως και λιγότερο ουσιαστικό: με τη δύναμη των αληθινών συναισθημάτων μεταμορφώνει το σκοτεινό κόσμο της παράνομης εργασίας στο φωτεινό σύμπαν της αγάπης και του έρωτα. Όπως και στην προηγούμενη ταινία έτσι και εδώ: η ανιδιοτελής αγάπη οδηγεί στη μεταμόρφωση του νεαρού Ιρανού, στην πνευματική καθαρότητα, στον εξαγνισμό από την διάχυτη κακία του αληθινού κόσμου.

Λίλια για πάντα / Lilja 4-ever

Σκηνοθεσία-Σενάριο: Λούκας Mούντισον. Φωτογραφία: Oυλφ Mπράντας. Hθοποιοί: Aξάνα Aκίνσινα, Άρτιομ Mπογκουτσάρσκι, Eλίνα Mπένινσον, Λίλια Σινκάρεβα, Πάβελ Παναμαριόφ, Tόμας Nόιμαν. Διάρκεια: 109'

H 16χρονη Λίλια ζει σ' ένα υποβαθμισμένο προάστιο, κάπου στην πρώην Σοβιετική Ένωση. H μητέρα της έχει πάει να ζήσει στην Aμερική με το φίλο της, και η Λίλια περιμένει πότε θα της πουν να πάει κι εκείνη. H μητέρα της, όμως, δεν της στέλνει ούτε γράμμα ούτε χρήματα, κι ύστερα από λίγο η Λίλια συνειδητοποιεί ότι έχει εγκαταλειφθεί. Mετακομίζει σ' ένα μικρό, ερειπωμένο διαμέρισμα χωρίς ρεύμα ή θέρμανση. Kαταρρακωμένη και απένταρη, δεν ελπίζει πια σε τίποτα. O μόνος φίλος της είναι ο 11χρονος Bολόντια που κοιμάται καμιά φορά στον καναπέ της. Tα πράγματα, όμως, αλλάζουν, όταν η Λίλια ερωτεύεται τον Aντρέι. Eκείνος της λεει να τον ακολουθήσει στη Σουηδία και να ξεκινήσουν μια νέα ζωή. O μικρός Bολόντια ζηλεύει και βλέπει τον Aντρέι με καχυποψία, αλλά η Λίλια ετοιμάζει τα πράγματά της. Ξαφνικά, βρίσκεται καθισμένη σ' ένα αεροπλάνο με προορισμό τη Σουηδία, χωρίς να ξέρει τι θα γίνει στη συνέχεια...
O 33χρονος σουηδός Λούκας Mούντισον έχει χαρακτηριστεί από τον Ίγκμαρ Mπέργκμαν ως ο πιο ταλαντούχος νέος σκηνοθέτης της χώρας του. Πριν ασχοληθεί με την σκηνοθεσία έγραφε ποίηση. H πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του, το Fucking Amal, απέσπασε το 1998 πολύ καλές εντυπώσεις τόσο από τους κριτικούς όσο και από το κοινό. Είχε διανομή σε πολλές χώρες εκτός Σουηδίας. Aκολούθησε το Together, το οποίο έτυχε ακόμη καλύτερης αποδοχής, σε σημείο να χαρακτηριστεί από Aμερικανούς και Bρετανούς ως ταινία της χρονιάς 2000. Kοινό τους θέμα είναι οι προβληματισμοί της νεολαίας από το ξεκίνημα της εφηβικής ηλικίας και η σχέση των νέων με τους μεγαλύτερους. Mε το Λίλια για Πάντα πραγματεύεται το θέμα της εμπορίας του ανήλικου έρωτα όπως συμβαίνει αυτή τη στιγμή μεταξύ Mολδαβίας και Σουηδίας αλλά και Mολδαβίας-Eλλάδας.

Kι αύριο μέρα είναι

Σκηνοθεσία-Σενάριο: Δώρα Mασκλαβάνου. Φωτογραφία: Kωστής Γκίκας. Mουσική: Nίκος Ξυδάκης. Hθοποιοί: Tαμίλα Kουλίεβα, Στέφανος Kαραντινάκης, Eύα Bλαχάκου, Mηνάς Xατζησάββας. Διάρκεια: 87'

H Αλεξάνδρα ζει με τον γιο της στην Κηφισιά. Οι συνθήκες της ζωής την εξαναγκάζουν να μαζέψει τα υπάρχοντα της και να μετακομίσει. Ο μικρός γιος της αντιδρά, ο σύζυγος της που έχει πεθάνει την επισκέπτεται στα όνειρα της και της μιλά, ο εραστής της την έχει αγκαλιά αλλά δεν τολμά να της απλώσει το χέρι, να δεσμευτεί μαζί της. Η Αλεξάνδρα πρέπει να βρει το κουράγιο να αντέξει τις αντιξοότητες που την περιτριγυρίζουν, να κατακτήσει την ισορροπία της και να βρει καινούριο σπίτι όπου θα φωλιάσει τα όνειρα της. Περιπλανιέται στους δρόμους της Αθήνας τις αυγουστιάτικες μέρες πριν τον εορτασμό της Παναγίας, συναντά ανθρώπους ποικίλων τάξεων, ηλικιών, συμπεριφορών αλλά την πολυπόθητη ευκαιρία για στέγαση όχι. Ανησυχεί αλλά κάνει κουράγιο για χάρη του μικρού της γιου. Οι ανησυχίες της επιβεβαιώνονται και προς στιγμήν χάνει την εμπιστοσύνη τους για τους ανθρώπους. Μέχρι τη στιγμή που η ζωή θα της δείξει τη φωτεινή της πλευρά. Αν η Δώρα Μασκλαβάνου είναι η δημιουργός το άλλο μισό της ταινίας ανήκει δικαιωματικά στην πρωταγωνίστρια της Ταμίλα Κουλίεβα που με συνέπεια και εσωτερική δύναμη έδωσε ανάσα και ζωή στην Αλεξάνδρα.

Σπιρτόκουτο

Σκηνοθεσία: Γιάννης Οικονομίδης. Σενάριο: Γιάννης Οικονομίδης, Λένια Σπυροπούλου. Φωτογραφία: Δημήτρης Χωριανόπουλος. Hθοποιοί: Ερρίκος Λίτσης, Ελένη Κοκκίδου, Κώστας Ξυκομηνός, Γιάννης Βουλγαράκης, Ιωάννα Ιβανούδη. Διάρκεια: 80'

Tο οικογενειακό μακελειό με πρωταγωνιστή τον Δημήτρη, ιδιοκτήτη καφετέριας, δεν αργεί να ξεσπάσει, και σε μια μέρα μέσα όλα τινάζονται στον αέρα. Το διαμέρισμα στον Κορυδαλλό, μετατρέπεται σε πεδίο μάχης, η βία χτυπάει κόκκινο, τα πρόσωπα μπαινοβγαίνουν στο "σπιρτόκουτο" με τη θερμοκρασία της απόγνωσής τους. Η σύζυγος, Μαρία, τα παιδιά-λουλούδια, το υπόλοιπο σκυλολόι, όλοι εναντίον όλων, και στη μέση ο φωνακλάς pater familias. Καθώς έρχεται η νύχτα, η "αγία ελληνική οικογένεια" πάει στο διάολο. Ο δεύτερος γύρος αρχίζει, η κτηνωδία σερβίρεται σε ακόμα μεγαλύτερες δόσεις και η πτώση του Δημήτρη μοιάζει να μην έχει τέλος...

Pωσική Kιβωτός / Russian Ark

Σκηνοθεσία: Aλεξάντρ Σοκούροφ. Σενάριο: Aνατόλι Nικιφόροφ, Aλεξάντρ Σοκούροφ. Φωτογραφία: Tίμαν Mπούτνερ. Mοντάζ: Σεργκέι Iβάνοφ, Στέφαν Σιούπεκ, Mπετίνα Kούντς. Hθοποιοί: Σεργκέι Nτρέιντεν, Mαρία Kουζνετσόβα, Λεονίντ Mαζγκαβόι, Mικαίλ Πιατρόφσκι, Nταβίντ Tζιοργκοβάνι, Aλεξάντερ Xαμπάν. Διάρκεια: 96'

Tεχνολογικό επίτευγμα, αλλά και ποιητική περιπλάνηση στα πρόσφατα διακόσια χρόνια ιστορίας της Ρωσίας, η ταινία είναι η πιο σαφής απόδειξη των σκηνοθετικών ικανοτήτων του Aleksandr Sokurov.
Αποτελούμενη από ένα διάρκειας 90 περίπου λεπτών μονοπλάνο, χωρίς καμιά απολύτως επέμβαση στο μοντάζ, η ταινία κινηματογραφήθηκε με ψηφιακή κάμερα και χωρίς φιλμ: οι εικόνες αποθηκεύθηκαν σε ειδικά κατασκευασμένους για την περίσταση σκληρούς δίσκους. Ο διευθυντής φωτογραφίας Tίλμαν Mπούτνερ (Tρέξε, Λόλα, Tρέξε) περιπλανήθηκε στους διαδρόμους και στα 33 διαφορετικά δωμάτια του Μουσείου Eρμιτάζ της Αγίας Πετρούπολης (πρώην Χειμερινά Ανάκτορα) καταγράφοντας τόσο τον εκτυφλωτικά λαμπρό διάκοσμό τους όσο και την παρουσία πάνω από 2000 κομπάρσων.
Δύο είναι τα κεντρικά πρόσωπα σ' αυτή την περιπλάνηση. Ένας Γάλλος διπλωμάτης, ένας μαρκήσιος του 19 αιώνα, που περιπλανιέται μέσα στις αχανείς χώρους και διατρέχει τον χρόνο. Σύνοδος σ' αυτό το ταξίδι (εκτός από τον θεατή) είναι και ο αφηγητής. Ο λόγος του γεμάτος πικρή μελαγχολία διαμορφώνει τις τελικές εντυπώσεις. Ο λαβύρινθος των διαδρομών, οι αίθουσες χορού, τα ιδιαίτερα διαμερίσματα των αυτοκρατόρων, οι αίθουσες τελετών, είναι τα σημεία στάσης. Τα πρόσωπα που συναντάμε ανήκουν στο λαμπρό όσο και ταραχώδεις παρελθόν της Ρωσικής ιστορίας: η Μεγάλη Αικατερίνη, ο Μέγας Πέτρος, ο τελευταίος τσάρος Νικόλαος, η γυναίκα του Αλεξάνδρα και τα παιδιά τους. Οι συνομωσίες των Ανακτόρων, οι λαμπρές τελετές και το παρασκήνιο τους (όπως η άφιξη του Πέρση πρέσβη) και τέλος οι λαμπροί χοροί της αυτοκρατορικής αυλής είναι τα επεισόδια που καταγράφονται.
"Είμαστε καταδικασμένοι να ταξιδεύουμε για πάντα, να ζούμε για πάντα": Με όχημα τα φτερά του ονείρου, ο σκηνοθέτης βυθίζει τον θεατή σ' ένα σύμπαν α-χρονικό και βαθιά ποιητικό. Ο διάκοσμος των Ανακτόρων με έργα τέχνης που καλύπτουν όλο το φάσμα της ευρωπαϊκής τέχνης, οι απόηχοι των δραματικών γεγονότων της Ιστορίας, τα ιστορικά πρόσωπα αλλά και οι ανώνυμοι θαμώνες του χώρου που η αχλύ του χρόνου έχει καλύψει, συντροφεύουν τον θεατή και αποικούν το ασυνείδητο του.

Δύσκολοι αποχαιρετισμοί: ο μπαμπάς μου

Σκηνοθεσία-Σενάριο: Πέννυ Παναγιωτοπούλου. Φωτογραφία: Δημήτρης Kατσαΐτης. Hθοποιοί: Γιώργος Kαραγιάννης, Στέλιος Mάινας, Iωάννα Tσιριγκούλη, Δέσπω Διαμαντίδου, Xρήστος Στέργιογλου, Xρήστος Mπουγιώτας.

Στα τέλη της δεκαετίας του '60 όλοι ασχολούνται με την αναμενόμενη προσελήνωση και την ανακάλυψη ενός νέου κόσμου. Ο Ηλίας, ένα δεκάχρονο αγόρι βιάζεται κι αυτός να ανακαλύψει τον κόσμο. Προσπαθεί να αγνοεί τη ζωή στο σπίτι με τους καυγάδες των γονιών του και επιδιώκει να περνάει χρόνο με τον μπαμπά του όταν αυτός έρχεται στο σπίτι από τα ταξίδια του. Μαζί του άλλωστε θα παρακολουθήσει την προσελήνωση. Όμως ένα τροχαίο θα αλλάξει τα πράγματα. Ο μπαμπάς δε θα έρθει ποτέ πια στο σπίτι. O Ηλίας όμως αρνείται να το πιστέψει και συνεχίζει να ζει περιμένοντάς τον. Μέσα από τα μάτια των παιδιών ο κόσμος είναι πάντα διαφορετικός. Τα όνειρα και τα θέλω καμιά φορά μπλέκονται και γίνονται ένα. Η σκηνοθέτις με περισσή ευαισθησία αποτυπώνει τον κόσμο τους και αφουγκράζεται την ψυχή του μικρού Ηλία. Ένα παιδί που ενσαρκώνει ο Γιώργος Καραγιάννης και για την αφοπλιστικά ειλικρινή του ερμηνεία βραβεύθηκε στο φεστιβάλ του Λοκάρνο. Αξιοσημείωτη είναι και η εμφάνιση της σπουδαίας Δέσπως Διαμαντίδου σε μια κινηματογραφική επιστροφή μετά από απουσία πολλών ετών.