Πόσο serial killer είναι το Χόλιγουντ;

Πάνω από εννιά δισεκατομμύρια άνθρωποι έχουν πεθάνει στις 25 πιο εμπορικές ταινίες του Χόλιγουντ. Ένα παθιασμένο αντιπολεμικό ντοκιμαντέρ με τίτλο Over Nine Billion Dead Served "ξεγυμνώνει" την εμμονή του Χόλιγουντ με το θάνατο και τις μαζικές εξολοθρεύσεις ανθρώπων.

Την ώρα που ο Μπους και οι συνεργάτες του κάνουν τους καουμπόηδες στο Ιράκ, ένα ντοκιμαντέρ σχετικό με τη θανατολαγνεία του Χόλιγουντ απειλείται με απαγόρευση της προβολής του. Όλα ξεκίνησαν όταν ο Πήτερ Λίβινγκστον, πρώην διευθυντής παραγωγής σε ταινίες όπως το Jurassic Park και το Star Wars και κάτοχος διδακτορικού στην ψυχολογία, αποφάσισε να μελετήσει το θέμα της βίας στο αμερικάνικο σινεμά. Η κινηματογραφική του εργασία - προϊόν κριτικής έρευνας στηρίχθηκε πάνω στις 25 πιο εμπορικές ταινίες του box office όπως αυτές καταγράφηκαν το 1997, χρησιμοποιώντας αποσπάσματά τους για να τεκμηριωθεί η θέση του ντοκιμαντέρ. Τα "ευρήματα" όμως αυτής της ανάλυσης ήταν τόσο αποκαλυπτικά που προκάλεσαν νευρικές διαταραχές στο Χόλιγουντ, οδηγώντας τρία μεγάλα στούντιο -Fox, Sony-Columbia, Universal- να απειλήσουν τον Λίβινγκστον με μήνυση και να απαιτήσουν την καταστροφή του φιλμ. Η συνέχεια δίνεται αυτό τον καιρό στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Σαν Φρανσίσκο, όπου ο σκηνοθέτης διεκδικεί το δικαίωμα της ελεύθερης χρήσης clips από τις εν λόγω ταινίες -κάτι που κατοχυρώνεται και συνταγματικά όταν σκοπός είναι η κριτική και η εκπαίδευση- και το δικαίωμα της προβολής του, είτε το Χόλιγουντ έχει αντίρρηση είτε όχι. Ο ίδιος λέει χαρακτηριστικά: "Η ιδέα ήταν να κάνω μια εμπειρική εξέταση των ταινιών αλλά γρήγορα κατάλαβα πως τα παραδείγματα και τα θέματα που παρουσιάζονται σε αυτά τα φιλμ δε θα γίνονταν πιστευτά αν χρησιμοποιούσα τις λέξεις ενός βιβλίου ή ενός άρθρου. Οι εικόνες αυτών των ταινιών είναι συχνά εκπληκτικές και τρομακτικές με τέτοιο τρόπο που απαιτούν τη 'μεταμορφωτική' χρήση του πρωτότυπου υλικού για να τεκμηριωθεί το αντικείμενο. Κυριολεκτικά, πρέπει να το δεις για να το πιστέψεις".

Over Nine Billion Served Dead
Το διάρκειας 86 λεπτών ντοκιμαντέρ που ο δημιουργός του έκανε το λάθος τακτικής να το δείξει στα αφεντικά των στούντιο πριν το υποβάλλει για συμμετοχή σε διάφορα διεθνή φεστιβάλ, δεν κρύβει τίποτα. Χαρακτηρίζει ανησυχητική έως και παρανοϊκή τη συμπεριφορά του Χόλιγουντ απέναντι στην απεικόνιση της βίας στα φιλμ και σε μια συνολική αποτίμηση των 25 ταινιών βγάζει το ακόλουθο πόρισμα: Μόνο σε δύο ταινίες δεν υπήρξε κανένας σκοτωμός (Κυρία Νταπφάιρ και Μόνος στο Σπίτι), δεκάξι δείχνουν ανθρώπους να πεθαίνουν και να επανέρχονται στη ζωή, μόνο σε δύο ο θάνατος είναι φυσικός (ο χαμός της μητέρας της Σκάρλετ Ο' Χάρα στο Όσα παίρνει ο άνεμος και στο Forrest Gump η απώλεια της μητέρας και της φιλενάδας του ήρωα), μόνο ένα φιλοξενεί τη γέννηση ενός παιδιού το οποίο επιβιώνει (η κόρη της Σκάρλετ στο Όσα παίρνει ο άνεμος) και σε μερικά οι μαζικοί θάνατοι είναι τόσο εκτεταμένοι που ο Λίβινγκστον μέτρησε περίπου εννιά δισεκατομμύρια πτώματα αν και όλοι οι θάνατοι δεν είναι ορατοί στη μεγάλη οθόνη δια γυμνού οφθαλμού. Πως βγήκε τώρα το νούμερο 9 δισεκατομμύρια; Ο σκηνοθέτης το δικαιολογεί μέσα από δύο χαρακτηριστικά παραδείγματα ταινιών. Στο Star Wars, όπως λέει, ένας άσπρος και μπλε πλανήτης εξατμίζεται και μπορεί να λέγεται Αλντεραάν, όλοι όμως ξέρουμε πως από τους 109 πλανήτες που είναι γνωστοί στην αστρονομία μόνο ένας φιλοξενεί ανθρώπινα όντα και οι άνθρωποι στην ταινία τον αναφέρουν ως "σπίτι". Δεδομένου ότι η Γη έχει έξι δισεκατομμύρια κατοίκους, έχουμε τον πρώτο υπολογισμό. Μετά, στο Terminator 2, ο χαρακτήρας αναφέρει κάποια στιγμή ότι "τρία δισεκατομμύρια άνθρωποι έχουν σκοτωθεί" κι έτσι βγαίνει η μακάβρια στατιστική του Χόλιγουντ, χωρίς μάλιστα να προστίθενται και τα 427 εκατομμύρια του Independence Day (όπου η γη δέχεται επίθεση μαύρων και άσχημων εξωγήινων που θέλουν να σκοτώσουν εκατομμύρια κόσμου χωρίς καμία εξήγηση...)

Αχ αυτοί οι κακοί Άραβες!
Μια άλλη ενδιαφέρουσα παράμετρος του ντοκιμαντέρ είναι τα στερεότυπα που με εμμονή χρησιμοποιεί το αμερικάνικο σινεμά. Ο Λίβινκστον παραθέτει 11 ισχυρισμούς για τη δαιμονοποίηση των μαύρων και των Αράβων (όπως για παράδειγμα ο κακός άραβας στο Κυνηγοί της Χαμένης Κιβωτού και οι δύο Λίβυοι τρομοκράτες στο Back to the future), λιγότερο των Ασιατών και των Ναζί που μάλλον χρησιμοποιούνται για περισσότερη ποικιλία. Επίσης σκοτώνονται περισσότεροι άνδρες απ' ότι γυναίκες, ενώ ο φυσικός θάνατος και η αναγέννηση της ζωής σχεδόν αγνοούνται. "Πολλά από τα στούντιο παίρνουν αποστάσεις από τις εικόνες που χρησιμοποίησα. Θέλουν να ρευστοποιήσουν το θάνατο, τους σκοτωμούς και τις στυγνές δολοφονίες αλλά δεν θέλουν να αναλάβουν καμία ευθύνη γι' αυτό που κάνουν. Αν δεν θέλουν να αναλάβουν το ηθικό κόστος τότε ίσως δεν θα έπρεπε να ενθαρρύνουν εξαρχής τη χρήση στερεοτύπων για να κεφαλαιοποιήσουν την διασκεδαστική σφαγή δισεκατομμυρίων αθώων ανθρώπων" σχολιάζει ο σκηνοθέτης.

Καμουφλαρισμένη βία
Ο Λίβινγκστον ξεμπροστιάζει σε πολλές περιπτώσεις την "έξυπνη" τακτική του Χόλιγουντ να μην δείχνει σκοτωμούς αλλά να τους υπαινίσσεται. Τα παραδείγματα του είναι κάπως υπερβολικά και συχνά αστεία αλλά χρησιμοποιούνται για να καταδείξουν μια ολόκληρη φιλοσοφία των στούντιο. Στην Κυρία Νταπφάιρ μπορεί να μην έχουμε απώλεια ανθρώπινων ζωών αλλά πέντε αστακοί βράζονται ζωντανοί με χαρακτηριστική άνεση στην κατσαρόλα του Ρόμπιν Γουίλιαμς. Ακόμα και στο Toy Story βλέπουμε ολόκληρες στρατιές παιχνιδιών να εξαφανίζονται με τον ίδιο τρόπο που πολλά ανθρωπόμορφα ζωάκια σκοτώνονται στο Lion King. "Είναι η αναγέννηση μια ανταμοιβή για το θρήνο, ένας τρόπος να πουλήσεις περισσότερο ποπ κορν ή ένα εύκολο εργαλείο για να αναπτυχθεί μια κινηματογραφική πλοκή" αναρωτιέται ο Λίβινγκστον, αναφερόμενος στον ενθουσιασμό του Χόλιγουντ πεθαίνει και να ανασταίνει κινηματογραφικούς ήρωες, όπως συμβαίνει στα Σαγόνια του Καρχαρία. Και καταλήγει: "Βασικά οι ταινίες αγνοούν τους πραγματικά νεκρούς και όσους πενθούμε τους επαναφέρει στη ζωή". Ένας εκ των δικηγόρων του Λίβινγκστον, ο Μπιλ Σίμπις, έχει τη δική του ερμηνεία για την υπόθεση: "Το φιλμ δίνει στους κινηματογραφιστές μια οπτική 180 μοιρών και τους δείχνει ως δημιουργούς ενός διανοητικού τοπίου που οδηγεί τους Αμερικανούς σε πόλεμο. Δεν υπάρχει καμία καλύτερη απόδειξη από το ίδιο το υλικό του ντοκιμαντέρ". Νομικοί πάντως, ειδικοί σε θέματα πνευματικής ιδιοκτησίας θεωρούν πως ο Λίβινγκστον θα δικαιωθεί στο δικαστήριο και θα μπορέσει να προβάλλει τη δουλειά του στα μεγάλα φεστιβάλ όπως σκόπευε να κάνει από την αρχή.

Οι ταινίες

CONGRATULATIONS!
NEW HIGH SCORE!
9.000.000.000 DEAD!
Τα φιλμ που αναλύονται στο Over Nine Billion Served Dead είναι: Ο Πόλεμος των Άστρων (1977), Ε.Τ, Ο εξωγήινος (1982), Τζουράσικ Παρκ (1993), Φόρεστ Γκαμπ (1993), Ο βασιλιάς των λιονταριών (1993), Η επιστροφή των Τζεντάι (1983), Μέρα Ανεξαρτησίας (1995), Η Αυτοκρατορία αντεπιτίθεται (1980), Μόνος στο Σπίτι (1990), Τα σαγόνια του καρχαρία (1975), Μπάτμαν (1989), Οι κυνηγοί της χαμένης κιβωτού (1981), Τουίστερ, Beverly Hills Cop (1984), Ghostbusters (1984), Κυρία Νταπφάιρ (1993), Ghost (1990), Αλαντίν (1992), Back to the future (1985), Terminator 2: Judgement Day (1991), Indiana Jones and the last crusade (1989), Όσα παίρνει ο άνεμος (1939), Toy Story (1995), Η Χιονάτη και οι επτά νάνοι (1937), Χορεύοντας με τους λύκους (1990)