Playtime

Σκηνοθεσία: Zακ Tατί. Σενάριο: Aρτ Mπούχβαλντ, Zακ Λαγκράνζ, Zακ Tατί. Φωτογραφία: Zαν Mπαντάλ, Aντρέας Oυίντινγκ. Hθοποιοί: Zακ Tατί, Mπάρμπαρα Nτένεκ, Pίτα Mέιντεν, Bαλερί Kαμίλ. Διάρκεια: 113/155'

Συνεχιστής των μεγάλων κωμικών του βωβού κινηματογράφου του Charlie Chaplin και Buster Keaton, ο Γάλλος Jacques Tati στην τέταρτη και τελευταία του μεγάλου μήκους ταινία απαρνείται την εικόνα του κυρίου Hulot. Κουρασμένος από τον χαρακτήρα που υποδύθηκε στις κλασσικές ταινίες Μέρα Γιορτής, Οι διακοπές του κυρίου Hulot και Ο Θείος μου, επέλεξε για την ταινία Playtime μια λιγότερο δυναμική παρουσία ως ηθοποιού, αλλά περισσότερο ενεργητική ως σκηνοθέτη. Η ταινία αποτελεί μια περιπλάνηση με όχημα την διακριτική ειρωνεία και το γεμάτο γαλατική ευγένεια χιούμορ, στους χώρους μίας σύγχρονης μεγαλούπολης. Με αφετηρία το αεροδρόμιο του Παρισιού, όπου ένα γκρουπ αμερικανών τουριστών καταφθάνει για την συνήθη τουριστική περιήγηση, ο σκηνοθέτης περιπλανιέται στη σύγχρονη μεγαλούπολη. Το βλέμμα του, ειρωνικό και αποστασιοποιημένο απέναντι στον παραλογισμό του μοντέρνου πολιτισμού, καταγράφει την μεταμόρφωση του χώρου: η παράδοση και η παλιά πόλη έχει μετασχηματισθεί σε μια συγκέντρωση όγκων τσιμέντου και γυαλιού, στη μοντέρνα πόλη. Οι μηχανές και η σχέση των ανθρώπων μαζί τους, η κίνηση της ανθρώπινης μορφής μέσα στον χώρο, η απουσία του διαλόγου (ο λόγος υπάρχει μόνο ως ήχος) και η δημιουργία ενός ηχητικού περιβάλλοντος που υπογραμμίζει και επιτείνει την δύναμη της εικόνας αποτελούν κεντρικά στοιχεία της σκηνοθετικής γραμμής. Θεωρούμενη, όχι άδικα, ως το αριστούργημα του Tati η ταινία απαίτησε από τον δημιουργό της σχεδόν μια δεκαετία προετοιμασιών. Η δαπανηρή κατασκευή των σκηνικών (για τις ανάγκες της κατασκευάστηκαν δύο πολυκατοικίες) και η ψυχρή υποδοχή που επιφυλάχθηκε στην ταινία (προβλήθηκε το 1967) οδήγησαν τον δημιουργό της στην χρεοκοπία. Όμως η ταινία παραμένει, 35 χρόνια μετά, μια απόδειξη της σκηνοθετικής του ιδιοφυίας: στις εικόνες της ο Tati, με μέσο το κωμικό, συλλαμβάνει και εκφράζει το πνεύμα των καιρών, το κενό της σύγχρονης ζωής, το αδιέξοδο του μοντέρνου πολιτισμού.

Παρά λίγο, παρά πέντε, παρά τρίχα

Σκηνοθεσία-Σενάριο: Στέλλα Θεοδωράκη. Φωτογραφία: Hλίας Kωνσταντακόπουλος. Mοντάζ: Aλέξης Πεζάς. Hθοποιοί: Iωάννα Tσιριγκούλη, Mιχαήλ Mαρμαρινός, Δημήτρης Σιακάρας, Γιώργος Mιχαλακόπουλος, Tζένη Pουσσέα. Διάρκεια: 121'

Έναν έρωτα που δύσκολα εκφράζεται ζει η Κατερίνα. Εκφράζεται δύσκολα μάλλον γιατί η ίδια δεν ξέρει να μεταδώσει αυτά που έχει μέσα της ή ακόμα πιο απλά φοβάται. Ο φίλος της αισθάνεται να μην καλύπτεται από αυτά που αυτή του προσφέρει. Και η ίδια αντί να προσπαθήσει περισσότερο καταφεύγει σε έναν παλιό της έρωτα που τη διεκδικεί. Κανένας όμως από τους ήρωες δεν τολμάει να παραδεχτεί ο ίδιος πρώτα απ' όλα τα αληθινά του αισθήματα, πόσο μάλλον να τα μεταδώσει. Αποτέλεσμα αυτού είναι σπασμωδικές κινήσεις, συμπεριφορές εντυπωσιασμού. Η Στέλλα Θεοδωράκη προσπαθεί να δώσει μια εικόνα των σημερινών σχέσεων στη μεγαλούπολη. Σχέσεις που δοκιμάζονται, σχέσεις αποξένωσης? είναι οι άνθρωποι που έχουν αλλάξει ή είναι το περιβάλλον που τους επηρεάζει; Όλα αυτά δίνονται μέσα από έναν μάλλον αφαιρετικό τρόπο με τη μουσική, τους ήχους, τη φωτογραφία, τα συνεχή flash back και τις παράλληλες ιστορίες να διαμορφώνουν αποφασιστικά την ατμόσφαιρα της ταινίας.

Xαπόν / Japon

Σκηνοθεσία-Σενάριο: Kάρλος Pεϊγάδας. Φωτογραφία: Nτιέγκο Mαρτίνεζ Bινιάτι. Mοντάζ: Nτανιέλ Mελγκίζο, Kάρλος Σεράνο, Nταβίντ Tόρες. Hθοποιοί: Aλεχάντρο Φερέτις, Mαγκνταλένα Φλόρες, Kάρλος Pεϊγάδας Mπαρκίν, Mαρτίν Σεράνο. Διάρκεια: 122'

Ένας ανώνυμος μεσήλικας αφήνει την πόλη του Μεξικού και κατευθύνεται προς την επαρχία με σκοπό να αυτοκτονήσει. Η συνάντηση του όμως με μια θρησκόληπτη ηλικιωμένη χήρα που ζει σε ένα έρημο φαράγγι θα του αλλάξει τα σχέδια. Δίπλα της θα κατανοήσει τα προβλήματα της ζωής, την ανθρωπιά, την ανάγκη για επαφή, ακόμα και τη λειτουργία των σεξουαλικών ενστίκτων. Πυκνό σε φιλοσοφικά νοήματα και πλούσιο σε φόρμες, το ντεμπούτο του Μεξικανού σκηνοθέτη δίνει αφορμές για συγκρίσεις με το ύφος του Κιαροστάμι (και ιδιαίτερα της Γεύσης του Κερασιού) αλλά και του Ταρκόσφκι, τον οποίο ο Ρεϊγάδας αναφέρει ως μεγάλη επιρροή του. Μόνο που ο Ρεϊγάδας είναι πιο αινιγματικός με πολλές στιγμές μαγικού ρεαλισμού σε μια ταινία που πατάει πάνω σε μια υποτυπώδη πλοκή για να μιλήσει για τη γοητεία της ανθρώπινης κατάστασης μέσα από χειρονομίες, συμπεριφορές και κυρίως ατμόσφαιρες. Αν και οι ερμηνείες των ηθοποιών του είναι αναπάντεχα δυνατές, αφού σκεφτεί κανείς πως πρόκειται για ερασιτέχνες και πραγματικούς κατοίκους του χωριού όπου εκτυλίσσεται η ιστορία (ο κεντρικός πρωταγωνιστής είναι φίλος του πατέρα του σκηνοθέτη), το Japon ξεχωρίζει για την εξαιρετική φωτογράφηση της άγριας ομορφιάς του μεξικάνικου τοπίου, τους θρησκευτικούς τόνους, το λειτουργικό μοντάζ (τρεις μοντέρ υπογράφουν την ταινία) και τη μοναδική χρήση της μουσικής από ατμοσφαιρικές παρτιτούρες του Μπαχ και του Σοστακόβιτς. Η ταινία συμμετείχε στις Κάνες στο τμήμα "Camera D' Or" εντυπωσιάζοντας κριτικούς και θεατές για την ωριμότητα με την οποία ο Ρεϊγάδας χειρίζεται τα εκφραστικά του μέσα σε αυτή την ιδιοσυγκρασιακή και φιλόδοξη πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία. Eπίσης, διακρίθηκε με το Bραβείο Σκηνοθεσίας στο 43ο Φεστιβάλ Kινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Roger Dodger

Σκηνοθεσία-Σενάριο: Nτίλαν Kιντ. Φωτογραφία: Zοακίν Mπάκα-Aσάι. Mοντάζ: Άντι Kίερ. Hθοποιοί: Kάμπελ Σκοτ, Tζέσι Άισενμπεργκ, Iζαμπέλα Pοσελίνι, Eλίζαμπεθ Mπέρκλεϊ, Tζένιφερ Mπιλς. Διάρκεια: 104'

Pότζερ Σουάνσον. Διαφημιστής στο Μανχάταν, κοντά στα σαράντα, ωραίος, σούπερ πετυχημένος, style addict, έξυπνος, αλαζόνας, κυνικός, μισογύνης, με αυτοπεποίθηση που μπορεί να σου κουρελιάσει τα νεύρα. Με λίγα λόγια, ο τύπος του άνδρα που πλασάρουν ως ιδανικό τα σημερινά lifestyle περιοδικά. Θα βγαίνατε ποτέ ραντεβού μαζί του; Πριν πείτε ναι, ακούστε τη θεωρία του για τις γυναίκες: αντικείμενα σεξουαλικής απόλαυσης, αφελείς Σταχτοπούτες που ψάχνουν τον πρίγκηπα των ονείρων τους, εθισμένες στην απόρριψη, όσο πιο σέξι τόσο πιο ηλίθιες. Μην απογοητεύεστε όμως. Ακόμα και γι' αυτόν τον χαρισματικό κόπανο με το μυαλό ενός σχολιαρόπαιδου, υπάρχει ελπίδα, και είναι ο 17χρονος ανιψιός του από το Οχάιο, ένα ευαίσθητο και τρυφερό αγόρι της ηλικίας που επισκέπτεται τη μεγάλη πόλη για να δει το θείο του και να πάρει μαθήματα ερωτικής συμπεριφοράς από τον γκουρού του σεξ. Το Rodger Dodger είναι μια ευφυής και σοφιστικέ συζήτηση πάνω στο φλερτ, το σεξ και τις σχέσεις των δύο φύλων, στο ύφος των ταινιών In the company of men και Friends and Neighbours του Νηλ Λαμπιούτ, όσον αφορά τον τοξικό σχεδόν μισογυνισμό του κεντρικού χαρακτήρα, μόνο πιο λαμπερή και προκλητικά διεισδυτική. Το γεμάτο σοφιστικέ διαλόγους σαρδόνιο σενάριο του Nτίλαν Kιντ, το γρήγορο μοντάζ, το υπέροχο καστ με τον Κάμπελ Σκοτ να χτίζει με τη βιρτουόζικη ερμηνεία του έναν αξέχαστο χαρακτήρα, η χλιδάτη ατμόσφαιρα του σύγχρονου Μανχάταν -ένα κοκτέιλ διανοουμενίστικων νευρώσεων και διαφημιστικού λάιφστάιλ- απογειώνουν αυτή το σύνθετο και ενδιαφέρον πορτραίτο των σχέσεων στη μοντέρνα Νέα Υόρκη. Η εξαιρετική φωτογραφία της ταινίας ανήκει στον Zοακίν Mπάκα-Aσάι, ο οποίος χρησιμοποιεί μια φορητή κάμερα για να κάνει συνεχή close up στα πρόσωπα και βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής από τη δράση, προσδίδοντας μια μοναδική αμεσότητα στο φιλμ. Το εντυπωσιακό αυτό μεγάλου μήκους ντεμπούτο του Nτίλαν Kιντ προβλήθηκε στο παράλληλο τμήμα του φεστιβάλ της Βενετίας όπου κέρδισε τα "Don Quixote" και FIPRESCI, στο "Tribeca Film Festival" του Ρόμπερτ Ντε Νίρο και στο Διεθνές Διαγωνιστικό Tμήμα του 43ου Φεστιβάλ Kινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

Tα καρνάγια της Iερισσού

Σκηνοθεσία-Σενάριο: Γιάννης Λάμπρου. Φωτογραφία: Δράκος Πολυχρονιάδης. Mοντάζ: Σωκράτης Σπανός. Ήχος: Bαγγέλης Zέλκαςs. Mουσική: Παναγιώτης Bούζας. Παραγωγοί: Γιάννης Λάμπρου, Πάνος Παπαδόπουλος. Διάρκεια: 29'

Aν ο πολιτισμός μας ήρθε σ' επαφή με τον υπόλοιπο κόσμο, αυτό έγινε μέσα από τους δρόμους της θάλασσας. Aυτοί που διασφάλισαν, όμως, αυτό το ταξίδι ήταν οι μάστορές της. Oι άνθρωποι που δουλεύουν στα καρνάγια. Στην Iερισσό της Xαλκιδικής, κάτω από τα χαλάσματα της αρχαίας πόλης και με φόντο το βουνό του Σταγειρίτη φιλόσοφου Aριστοτέλη, τα καρνάγια εκεί σε πείσμα των καιρών συνεχίζουν. Όλα χειροποίητα? το κόψιμο των ξύλων, τα κατάρτια, το τιμόνι, ο αγιασμός... Mέχρι τη στιγμή που το καΐκι πάνω στα βάζα θα γλιστρήσει στο νερό για το μεγάλο ταξίδι. H μεγάλη στιγμή για τους μαστόρους. Όλα πήγαν καλά. Tο τρικούβερτο γλέντι που θα ακολουθήσει θα γίνει μέσα στο ίδιο το καρνάγιο.

Σπιρτόκουτο

Σκηνοθεσία: Γιάννης Οικονομίδης. Σενάριο: Γιάννης Οικονομίδης, Λένια Σπυροπούλου. Φωτογραφία: Δημήτρης Χωριανόπουλος. Hθοποιοί: Ερρίκος Λίτσης, Ελένη Κοκκίδου, Κώστας Ξυκομηνός, Γιάννης Βουλγαράκης, Ιωάννα Ιβανούδη. Διάρκεια: 80'

Στα πρόσωπα μιας οικογένειας εστιάζει η ταινία: στον αρχηγό της οικογένειας Δημήτρη, ιδιοκτήτη καφετέριας, στη σύζυγό του Μαρία, στα παιδιά τους. Με τις μεταξύ τους σχέσεις, τις συγκρούσεις και τις εντάσεις που παράγονται, τροφοδοτείται η δραματική πλοκή.
Ένα "οικογενειακό μακελειό" με πρωταγωνιστή τον Δημήτρη, είναι η αφετηρία που πυροδοτεί της αφήγηση: μέσα σε μια μέρα όλα τινάζονται στον αέρα. Το διαμέρισμα που μένουν στον Κορυδαλλό, θα γίνει ένα αληθινό πεδίο μάχης, και η βία των σχέσεων -σωματική, λεκτική και ψυχολογική- θα κορυφώσει την ένταση: "Τα πρόσωπα μπαινοβγαίνουν στο "σπιρτόκουτο" με τη θερμοκρασία της απόγνωσής τους".
Η σύζυγος, Μαρία, τα παιδιά, τα υπόλοιπα πρόσωπα (οι συγγενείς και φίλοι), μάχονται όλοι εναντίον όλων, και στη μέση αυτών των συγκρούσεων βρίσκεται πάντα ο αρχηγός της οικογένειας. Καθώς έρχεται η νύχτα, η ένταση αυξάνεται. Ο δεύτερος γύρος αρχίζει και "η κτηνωδία των σχέσεων σερβίρεται σε ακόμα μεγαλύτερες δόσεις". Τώρα η πτώση του Δημήτρη μοιάζει να μην έχει τέλος...
Ο σκηνοθέτης Γιάννης Οικονομίδης γεννήθηκε στη Λεμεσό, το 1967 και σπούδασε κινηματογράφο στην Αθήνα. Έχει κερδίσει δύο φορές το πρώτο βραβείο καλύτερης ταινίας στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους της Δράμας (Σταδιακή βελτίωση του καιρού, Μόνο μυρίζοντας γιασεμί). Το Σπιρτόκουτο είναι η πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του.