It's all about love... Christoffer BOE

Υπάρχει ζωή στο δανέζικο σινεμά μετά το «Δόγμα 95»; Ο 31χρονος Κρίστοφερ Μπόε θα μπορούσε να είναι μια απάντηση. Με σπουδές κινηματογράφου στο Εθνικό Ινστιτούτο Κινηματογραφίας της Δανίας και στην Αμερική, αρθρογράφος στο φιλελεύθερων απόψεων δανέζικο πολιτικό περιοδικό «Libertas», λάτρης του Γκοντάρ και ιδρυτής της κινηματογραφικής κολεκτίβας «Hr. Boe & Co» που υπογράφει τις ταινίες του, ο νεαρός σκηνοθέτης κατάφερε με την πρώτη μεγάλου μήκους ταινία του να ταράξει τα νερά στην Εβδομάδα Κριτικής του Φεστιβάλ των Κανών. Η Αναπαράσταση (Reconstruction)
-μια ερωτική ιστορία με φόντο τη σημερινή Κοπεγχάγη- κέρδισε τη «Χρυσή Κάμερα» καλύτερης ταινίας πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη ενώ πολλοί έσπευσαν να τον ανακηρύξουν «τον πιο αυθεντικό Δανό σκηνοθέτη, με όρους οπτικούς, από την εποχή του Τρίερ». Πρόσφατα, μας μίλησε για την προσωπική του φιλοσοφία ως δημιουργός, την αγάπη, το σινεμά αλλά και για τα δύο επόμενα φιλμικά του πρότζεκτ.

Η Αναπαράσταση όπως και η προηγούμενη μικρού μήκους ταινία σας Anxiety ασχολούνται με την «τρέλα της αγάπης». Είναι ένα θέμα που αγαπάτε ιδιαίτερα ως σκηνοθέτης; Υπάρχουν άλλες θεματικές περιοχές που θα θέλατε να εξερευνήσετε στο μέλλον;
Είναι ένα δυνατό θέμα. Είναι επίσης ένα θέμα που έπρεπε να κάνω πριν μεγαλώσω πολύ! Αλλά, τι είναι η αγάπη; Πολύ εύκολα μπορεί να πει κανείς πως είναι επιθυμία, σύγχυση, ψευδαίσθηση και ηδονοβλεψία - μήπως αυτή δεν είναι η φόρμουλα του κινηματογράφου; - αλλά ναι, έχω τελειώσει με την «τρέλα της αγάπης» για την ώρα.

Τι είναι η Αναπαράσταση; Μια ιστορία αγάπης, ένα ψυχολογικό δράμα, ένας προσωπικός στοχασμός πάνω στη διαδικασία του κινηματογράφου; Ή μήπως δεν σκεφτήκατε ποτέ το θέμα του κινηματογραφικού είδους;
Είναι μια διακήρυξη αγάπης! Αλλά για πολλά πράγματα: τις όμορφες γυναίκες, την Κοπεγχάγη και τον Κινηματογράφο. Λατρεύω τα κινηματογραφικά είδη - αλλά ο καθένας θα πρέπει να έχει το σεβασμό να σκεφτεί ξανά πάνω σε αυτά με τους δικούς του όρους. Η Αναπαράσταση είναι μια ερωτική ταινία ενώ την ίδια στιγμή είναι μια αντανάκλαση μιας νέας παρουσίασης της αγάπης στον κινηματογράφο.

Τι σημασία πρέπει να αποδώσουμε στο γεγονός πως οι χαρακτήρες της Σιμόν και της Αίμε ερμηνεύονται από την ίδια ηθοποιό; Είναι, για παράδειγμα, η Αίμε μια φαντασίωση στο μυαλό του Άλεξ, που αντιπροσωπεύει μια ρομαντική εικόνα της Σιμόν;
Δεν θα σας απαντήσω! Αλλά το γεγονός πως η ίδια ηθοποιός υποδύεται και τους δύο ρόλους πιστοποιεί πως πρόκειται για μια αντανάκλαση των συναισθημάτων, επιθυμιών και αναγκών που συνεπάγεται η λέξη «αγάπη».

Σε μια σκηνή της ταινίας, ο χαρακτήρας του συγγραφέα Όγκοστ, δίνοντας μια συνέντευξη θέτει το ζήτημα της διαφορετικής προσέγγισης που έχουν οι άνδρες και οι γυναίκες για την αγάπη. Εσείς, προσωπικά πώς σχετίζεστε με αυτές τις προσεγγίσεις;
Κάνοντας την Αναπαράσταση.

Στις περισσότερες ταινίες για την αγάπη, στο τέλος μας δίνεται μια λογική αιτία για την ταραχή που βίωσαν οι χαρακτήρες από τον έρωτα, ή τους βλέπουμε να φθάνουν σε μια κατανόηση όσων υπέφεραν στο όνομα της αγάπης. Στην ταινία σας, οι χαρακτήρες μένουν μόνοι με γυμνά τα αισθήματα τους και μέχρι το τέλος κολυμπάνε μέσα στις αβεβαιότητες τους. Πιστεύετε πως αυτή είναι η αληθινή φύση της αγάπης;
Πιστεύω πως η αγάπη είναι μια επικίνδυνη ψευδαίσθηση χωρίς την οποία δεν μπορούμε να ζήσουμε. Έχει πολλά πρόσωπα και χρήσεις. Προσπάθησα να αιχμαλωτίσω λίγη από την πολυπλοκότητα και την ομορφιά αυτού του συναισθήματος, κατανοώντας πως οποιαδήποτε αντιπροσώπευση θα είναι πολύ κατώτερη της αληθινής κατάστασης.

«Θυμηθείτε, είναι μια ταινία. Είναι όλη μια κατασκευή. Αλλά ακόμα κι έτσι, πονάει». Γιατί διαλέξατε να απευθυνθείτε στους θεατές με αυτή τη συγκεκριμένη δήλωση από το ξεκίνημα της ταινίας;
Για πολλούς λόγους. Μερικοί είναι οι εξής: Μου αρέσει να παίζω το παιχνίδι με ευθύτητα. Μου αρέσει η μυθοπλασία να έχει αυτοσυνείδηση. Κι επειδή χρειαζόμαστε συνείδηση και ενόραση για να φτάσουμε σε ένα καινούριο μέρος όπου τα πράγματα αποκτούν ξανά νόημα.

Κρίνοντας από τους τίτλους της μικρού μήκους τριλογίας σας - Εμμονή, Παρθενία, Ανησυχία, κι επίσης από την Αναπαράσταση, φαίνεται πως έχετε μία εκτίμηση για δυνατές και ισχυρές λέξεις. Είναι οι λέξεις σημαντικές για σας ως σεναριογράφο;
Ναι, ειδικά οι τίτλοι ταινιών. Για όλες αυτές τις τέσσερις ταινίες, ο τίτλος ήρθε σχεδόν πριν γραφτεί το σενάριο. Ήταν ένα φως που με οδηγούσε μέσα στο σκοτάδι του να βρω τις σωστές σκηνές και λέξεις.

Ο Μόγκεν Ρούκοβ (σεναριογράφος της Οικογενειακής Γιορτής και του Όλα για την Αγάπη του Τόμας Βίντεμπεργκ) θεωρείται ένας από τους μεγαλύτερους μέντορες του Δανέζικου Σινεμά. Πως ήταν η συνεργασία σας μαζί του στην ανάπτυξη του σεναρίου της ταινίας;
Ο Μόγκενς ήταν δάσκαλος μου στη σχολή κινηματογράφου. Υπήρξε ο μοναδικός μου μέντορας που είναι ακόμα εν ζωή (ή που έχω συναντήσει προσωπικά)! Πήγαινα στο διαμέρισμα του, καθόμασταν στην κουζίνα, έκανε καφέ και καπνίζαμε. Μετά με ανάγκαζε να διηγηθώ την ιστορία. Το να τοποθετείς μια ιστορία όπως αυτή (που με πολλούς τρόπους είναι μια ιστορία εικόνων) σε προφορικά λόγια, με βοήθησε να επικεντρώσω στην ιστορία. Μετά μιλούσαμε και πήγαινα και την ξανάγραφα. Ήταν μια μεγάλη βοήθεια - αλλά ακόμα δεν γνωρίζω αν διάβασε ποτέ το σενάριο!

Τι θα λέγατε για την οπτική προσέγγιση του υλικού σας; Υπήρξαν κάποιες αναφορές στη δημιουργία των κάδρων σας;
Πολλές! Αλλά ειδικά ο Γάλλος φωτογράφος Jacques - Henri Lartigue ήταν μια σπουδαία έμπνευση από τη στιγμή που έγραφα την ιστορία. Οι φωτογραφίες του με την ομορφιά και τον ενθουσιασμό τους για τη ζωή ήταν μια μεγάλη βοήθεια.

Στην ταινία υπάρχει μια εξαιρετική μίξη κλασικής, ηλεκτρονικής και τζαζ μουσικής. Πόσο σημαντική είναι η μουσική για σας ως σκηνοθέτη;
Έχω ανάμεικτα συναισθήματα! Λατρεύω τη μουσική αλλά μισώ την κινηματογραφική μουσική. Ήθελα να κάνω κάτι που θα ήταν μη κινηματογραφικό με την παραδοσιακή χολιγουντιανή συνταγή - αλλά μετά ήθελα να είναι κάτι με συναίσθημα και ατμόσφαιρα. Ο Thomas Knak που έκανε το μεγαλύτερο μέρος της μουσικής με βοήθησε πολύ, με την έννοια ότι δεν δημιούργησε ποτέ μουσική για μια συγκεκριμένη σκηνή. Θα έκανε κάτι βγαλμένο από το πρωτογενές υλικό που φτιάξαμε με ένα κλασικό κουαρτέτο και μετά θα κόβαμε ξανά πάνω στη μουσική του για να ταιριάζει με τις ανάγκες μας.

Το μεγαλύτερο μέρος της κριτικής της ταινίας συγκεντρώνεται στην κουλ αισθητική της, το στυλιζαρισμένο της λουκ και την λατρεία σας για το «τέλειο κάδρο». Συμφωνείτε με αυτή την κριτική προσέγγιση της ταινίας σας; Είναι η αισθητική η βασική σας έγνοια όταν αφηγείστε μια ιστορία;
Όχι. Νομίζω πως μια ταινία θα πρέπει να λέει την ιστορία της μέσα από ένα οπτικό στυλ. Αλλά πριν από όλα θα πρέπει να υπάρχει μια ιστορία. Αλλιώς έχει ένα μουσικό βίντεο. Δεν κάνω μουσικά βίντεο - τουλάχιστον προσπαθώ σκληρά να μην κάνω!

Έχετε ήδη συνεργαστεί με τον Nikolaj Lie Kaas και την Maria Bonnevie στο μικρού μήκους φιλμ Anxiety. Ποιος ήταν ο κύριος λόγος που τους ταιριάξατε και πάλι ως ζευγάρι στην Αναπαράσταση;
Έγραψα την ταινία για αυτούς. Χωρίς την συμμετοχή τους δε θα είχα κάνει την ταινία.

Πώς προέκυψε η ιδέα να χρησιμοποιήσετε δορυφορικές εικόνες για να δηλώσετε τον τόπο και τον χρόνο των συναντήσεων των πρωταγωνιστών σας;
Μου φάνηκε κατάλληλο για μια ταινία που προσπαθεί να δώσει μια δυνατή αίσθηση του τόπου ενώ την ίδια στιγμή να αντανακλά πάνω στον έλεγχο και τη χειραγώγηση.

Ντέηβιντ Λυντς, Κάφκα, Φρανκ Κάπρα, Λούις Κάρολ, το νουάρ, ο Ορφέας και η Ευριδίκη ήταν μερικές από της πηγές έμπνευσης που κάποιοι κριτικοί εντόπισαν στην ταινία. Είχατε κάποια από αυτές στο μυαλό σας όταν κάνατε την ταινία;
Πραγματικά, όχι. Όπως ανέφερα και πριν, η ταινία είναι μια διακήρυξη της αγάπης στο σινεμά. Έτσι λοιπόν φτιάχτηκε με αγάπη στην καρδιά μας για τους ήρωες του σινεμά όπως ο Γκοντάρ, ο Καράξ, ο Ταρκόφσκι - αλλά προσπάθησα σκληρά να κάνω μια ελεύθερη από αναφορές ταινία. Η εποχή της κινηματογραφοφιλίας έχει τελειώσει!

Μπορείτε να ονομάσετε δημιουργούς ή ταινίες που σας επηρέασαν ώστε να αποφασίσετε να γίνετε σκηνοθέτης;
Ο Λεό Καράξ είχε μια τεράστια επίδραση πάνω μου. Αλλά ήδη ήξερα τότε πως θα έκανα ταινίες. Ο Όρσον Ουέλς είναι ο Σαίξπηρ του κινηματογράφου. Ειδικά ως πρωτοεμφανιζόμενοι σκηνοθέτες, όλοι προσπαθούμε να τον ξεπεράσουμε και όλοι αποτυγχάνουμε.

Αναρωτιέμαι ποια είναι η αγαπημένη σας ταινία όλων των εποχών για την αγάπη και το πάθος.
Η Περιφρόνηση του Γκοντάρ.

Κάποιοι κριτικοί σας αποκάλεσαν «τον πιο αυθεντικό Δανό σκηνοθέτη με όρους οπτικούς από την εποχή του Τρίερ». Πως αντιδράτε σε αυτή την σύγκριση και ποια είναι η άποψη σας για τον Τρίερ;
Ο Τρίερ είναι ένας από τους μεγαλύτερους εν ζωή σκηνοθέτες. Κολακεύομαι. Αλλά πιστεύω πως έχουμε πολύ λίγα κοινά!

Είναι το δανέζικο σινεμά ακόμα το Βασίλειο του «Δόγματος 95» ή υπάρχουν νέες διαστάσεις που έχουν προστεθεί στην εθνική κινηματογραφία;
Δεν είμαι ειδικός στο δανέζικο σινεμά. Δεν είμαι επίσης και μεγάλος οπαδός του! Μου αρέσει ο Τρίερ, όπως ανέφερα πριν, και ο Ντράγιερ, και αυτά συνοψίζουν λίγο πολύ τα πάντα για μένα.

Μπορείτε να μας πείτε για το επόμενο σχέδιο σας; Διαβάσαμε ότι έχει τίτλο The Prediction.
Το Prediction έχει σχεδόν ολοκληρωθεί. Είναι ένα θρίλερ σε αργή κίνηση. Αναφέρεται σε έναν άνδρα που πρόκειται να πεθάνει σε 4 μέρες εκτός κι αν βρει τον φίλο του Νοέλ. Ταξιδεύει μέσα από την Κοπεγχάγη, τη Στοκχόλμη, το Παρίσι και τη Βαρσοβία σε έναν απελπισμένο αγώνα κόντρα στο χρόνο για να τον βρει. Η επόμενη ταινία μου θα λέγεται Allegro και είναι μια επιστημονική φαντασία (από τα χρόνια του Μελιές!) που διαδραματίζεται στην Κοπεγχάγη!

Συνέντευξη: Tζένη Παυλίδου