|
ΣΤΑΘΜΟΙ ΕΝΟΙΣ ΘΡΥΛΙΚΟΥ ΟΝΕΙΡΟΥ:
ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ ΤΟΥ 20ου ΑΙΩΝΑ
|
OΛYMΠION II - ΠAYΛOΣ ZANNAΣ, 8-21 Σεπτεμβρίου 2000
Aμερικανική Πρεσβεία στην Eλλάδα, Aμερικανικό Γενικό Προξενείο,
Φεστιβάλ Kινηματογράφου Θεσσαλονίκης,
Eλληνο-Aμερικανικό Eμπορικό Eπιμελητήριο
|
Η επιλογή των ταινιών για τη σύντομη αυτή αναδρομική προβολή, έγινε με το σκεπτικό να αναδειχθούν οι καινοτομίες στον κινηματογράφο, στη διάρκεια του αιώνα που μόλις διανύσαμε, είτε αυτές ήταν νέες τεχνολογίες, είτε ειδικά εφφέ, είτε νέα θεματολογία ή ακόμη και νέοι τρόποι ανάλυσης της αμερικανικής κοινωνίας. Μια άλλη λογική που καθοδήγησε την επιλογή αυτή, ήταν να παρουσιασθούν στο σημερινό θεατή σημαντικές ταινίες που εξακολουθούν να συγκινούν. Οι ταινίες αυτές υπογραμμίζουν τη φύση του κινηματογράφου σαν μορφή λαϊκής τέχνης που αρέσει όχι μόνο στο ευρύ κοινό, αλλά και στους απαιτητικούς θεατές. Δεν είναι σημαντικές μόνο για τη σκηνοθεσία τους ή το σενάριο ή τους ηθοποιούς. Είναι σημαντικές γιατί προσφέρουν διασκέδαση.
O ΣTPATHΓOΣ / THE GENERAL (1926)
 |
Σκηνοθεσία: Buster Keaton, Clyde Bruckman.
Σενάριο: Al Boasberg, Charles Smith.
Φωτογραφία: J. Devereux Jennings, Bert Haines.
Μουσική: William P. Perry.
Hθοποιοί: Buster Keaton, Marion Mack, Glen Cavander, Jim Farley, Frederick Vroom
Aσπρόμαυρη, 80'
|
Γνωστότερος ως ένας απο τους μεγαλύτερους κωμικούς στην ιστορία του κινηματογράφου, ο "αγέλαστος" και "θλιμμένος" Buster Keaton, φθάνει μ΄ αυτήν την ταινία στο απόγειο της δόξας του. Xρησιμοποιώντας με φαντασία και έμπνευση μια πληθώρα ευρηματικών και κυρίως απρόβλεπτων γκαγκς, καθιερώνει το καινοτόμο, αξεπέραστο και εντελώς προσωπικό κωμικό του ύφος. Στην ταινία, η οποία διαδραματίζεται κατά την διάρκεια του αμερικανικού εμφυλίου, ένας οδηγός τρένου από τον Nότο, καταφέρνει να πάρει πίσω το τρένο και την κοπέλλα του που έχουν κλαπεί απο τους Bόρειους. Tο κωμικό στοιχείο, αρχικά εμφανίζεται δειλά, αλλά στην πορεία κορυφώνεται σε σημείο παροξυσμικής ιλαρότητας. O Buster Keaton στο ρόλο του αδέξιου, δειλού ανθρωπάκου που κυνηγά να πιάσει ένα τρένο, ενώ τον κυνηγούν οι πάντες και μπλέκεται στις πιο απίθανες καταστάσεις, είναι εκπληκτικός. O Στρατηγός θεωρείται ένα από τα αδιαφιλονίκητα αριστουργήματα του βωβού και συχνά την συναντούμε ανάμεσα στις 10 καλύτερες ταινίες όλων των εποχών.
ΣOYΠA AΠO ΠAΠIA / DUCK SOUP (1933)
 |
Σκηνοθεσία: Leo McCarey.
Σενάριο: Bert Kalmar, Harry Ruby, Arthur Skeekman, Nat Perrin.
Φωτογραφία: Henry Sharp.
Μουσική: Arthur Johnston, Bert Kalmar, Harry Ruby.
Hθοποιοί: Groucho Marx, Chico Marx, Harpo Marx, Zeppo Marx, Margaret Dumont, Louis Calhern, Raquel Torres, Edgar Kennedy
Aσπρόμαυρη, 70'
|
Προϊόν μιας οικογενειακής συνεργασίας, η ταινία είναι η καλύτερη απόδειξη του ισχυρισμού, ότι οι αδελφοί Marx υπήρξαν μια σπουδαία ομάδα κωμικών στον χώρο του κινηματογράφου. Ο πατριαρχικός Groucho, αρχηγός της οικογένειας, αλλά και ο Chico, ο Harpo και ο Zeppo σχηματίζουν την πιο ανατρεπτική, ασεβή και σουρεαλιστική κωμική ομάδα, το πέρασμα της οποίας από την κινηματογραφική οθόνη, αφήνει πίσω της μόνο συντρίμμια: τα συντρίμμια της λογικής. Εχθροί αυτής της οικογένειας είναι η σοβαρότητα, η ηθική, ο πολιτισμός και οι συμβατικοί κανόνες συμπεριφοράς. Στόχος τους; το Χάος. Στην ταινία η αφήγηση εκμηδενίζεται και η υπόθεση παύει να έχει κάποια σημασία: όλα τίθενται σε δεύτερη μοίρα, όταν το κωμικό των αδελφών Marx αρχίζει να αναπτύσσεται στην οθόνη. Λεκτικά γκάγκς και λογοπαίγνια (αμετάφραστα δυστυχώς στην ελληνική γλώσσα), αιχμηρή και ανελέητη σάτιρα, επιρροές από τις κωμωδίες slapstick και του βωβού κινηματογράφου: όλα αυτά συγκροτούν ένα παρανοϊκό όσο και ανοικονόμητο αποτέλεσμα, στο οποίο οι αδελφοί Marx είναι ενορχηστρωτές του παράλογου και άρχοντες της εκκεντρικότητας. Ο σουρεαλισμός κρύβεται πίσω από κάθε κωμικό επεισόδιο και η απουσία κάθε λογικού συνειρμού, είναι η βάση πάνω στην οποία αναπτύσσεται η αφήγηση. Ο φρενήρης και εξουθενωτικός ρυθμός, παρασέρνει και τον πιο επιφυλακτικό θεατή. Τα κωμικά επεισόδια, χωρίς να χάνουν το καθένα την αυτονομία του, κλιμακώνονται και τελικά οδηγούν στην έκρηξη. Μπορεί να το δηλώσει κανείς ξεκάθαρα: οι αδελφοί Marx υπήρξαν οι μεγαλύτεροι παγκόσμιοι τρομοκράτες, ανελέητοι και μανιακοί πολέμιοι της λογικής.
H ΓYNAIKA ME TH ΛEOΠAPΔAΛH /
BRINGING UP BABY (1938)
 |
Σκηνοθεσία: Howard Hawks.
Σενάριο: Dudley Nichols, Hagar Wilde.
Φωτογραφία: Russel Metty.
Μουσική: Roy Webb.
Hθοποιοί: Katharine Hepburn, Cary Grant, May Robson, Charles Ruggles, Walter Catlett, Friz Feld, Barry Fitzgerald
Aσπρόμαυρη, 102'
|
H θεοπάλαβη αυτή κωμωδία παρουσιάζει μια σειρά από "απίστευτους" χαρακτήρες: μια μοχθηρή κληρονόμο που είναι πιο αρπακτική και απ'την ίδια της την λεοπάρδαλη που διατηρεί ως κατοικίδιο ζώο, έναν καθηγητή ζωολογίας που προσπαθεί να παντρευτεί την ίδια μέρα που πρέπει να τελειώσει τη συναρμολόγηση του σκελετού ενός τεράστιου βροντόσαυρου, μια πλούσια γυναίκα που σκέφτεται να δωρίσει την περιουσία της στον καθηγητή ζωολογίας, έναν αφελή χωροφύλακα και ένα σωρό άλλους κωμικούς χαρακτήρες που τελικά, όλοι μαζί, θα καταλήξουν στη φυλακή. Έξοχα ενορχηστρωμένη από τον σπουδαίο σκηνοθέτη Howard Hawks, η ταινία είναι μια από τις κορυφαίες στιγμές της αμερικανικής screwball κωμωδίας.
KOINΩNIKA ΣKANΔAΛA /
THE PHILADELPHIA STORY (1940)
 |
Σκηνοθεσία: George Cukor.
Σενάριο: Donald Ogden Stewart.
Φωτογραφία: Joseph Ruttenberg.
Μουσική: Franz Waxman.
Hθοποιοί: Cary Grant, Katharine Hepburn, James Stewart, Ruth Hussey, John Howard, Ronald Young, John Halliday, Mary Nash
Aσπρόμαυρη, 112'
|
Έχοντας πίσω από την κάμερα έναν από τους πιο ευαίσθητους, διακριτικούς και ευγενείς σκηνοθέτες του Χόλιγουντ της κλασικής εποχής, τον George Cukor, και μπροστά, ορισμένα από τα πιο λαμπερά αστέρια της εποχής -Katharine Hepburn, James Stewart και Cary Grant- η ταινία είναι κάτι παραπάνω από ένα τυπικό δείγμα του κλασικού Χόλιγουντ. Στο κέντρο της ιστορίας συναντάμε την Katharine Hepburn, στον ρόλο μίας μέλλουσας νεόνυμφης, η οποία, τις παραμονές του γάμου της, αισθάνεται τις βεβαιότητές της να την εγκαταλείπουν και τον κόσμο της να καταρρέει. Αντιμέτωπη με τους άνδρες της ζωής της, η ηρωίδα αναζητά απεγνωσμένα ένα σημείο ισορροπίας. Βασισμένο σ' ένα θεατρικό έργο, το σενάριο διακρίνεται για τους πνευματώδεις διαλόγους του και την λεπτότητα του κωμικού. Σ' αυτό το είδος κωμωδίας, το κωμικό στοιχείο αναδύεται μέσα από τους διάλογους: είναι ο ρυθμός του διαλόγου, η εκφορά του λόγου, οι λεκτικές διαμάχες και οι συγκρούσεις που ορίζουν το πλαίσιο της δράσης. Υπέροχο δείγμα κωμωδίας screwball, σκηνοθετημένης με την ευαισθησία του Cukor, η ταινία αναδεικνύει την σαγήνη της Hepburn, μιας ηθοποιού που καθόρισε μ' έναν διαφορετικό τρόπο, την γυναικεία θηλυκότητα. Δυναμική αλλά ευαίσθητη και γοητευτική, η Hepburn προκαλεί με την παρουσία της τον απεριόριστο θαυμασμό των ανδρών που την περιτριγυρίζουν: "Έχεις μεγαλοπρέπεια. Ακτινοβολείς".
O ΠOΛITHΣ KEHN / CITIZEN KANE (1941)
 |
Σκηνοθεσία: Orson Welles.
Σενάριο: Herman J. Mankiewics, Orson Welles με τη συνεργασία των of John Houseman, Joseph Cotten.
Φωτογραφία: Gregg Toland.
Μουσική: Bernard Herrmann.
Hθοποιοί: Orson Welles, Joseph Cotten, Ray Collins, Paul Stewart, Everett Sloane, Dorothy Comingore, William Alland, Agnes Moorehead
Aσπρόμαυρη, 120'
|
Tο ντεμπούτο του 25χρονου Orson Welles στην μεγάλη οθόνη ουσιαστικά επανεφευρίσκει, 45 χρόνια μετά την γέννησή του τον ίδιο τον κινηματογράφο, δίνοντας τεράστια ώθηση στην έβδομη τέχνη. Oι πρωτοποριακές αφηγηματικές τεχνικές, το βάθος πεδίου, η επαναστατική κίνηση της κάμερας και οι ασυνήθιστες οπτικές γωνίες, η έξοχη χρήση του flash-back και ο κατακερματισμός του χρόνου, οι εκπληκτικοί φωτισμοί και το παιχνίδι με τον όγκο και το μέγεθος των χώρων, καθιστούν τον Πολίτη Kέην ένα μοναδικό και αξεπέραστο κινηματογραφικό αριστούργημα. Mέσα από την ιστορία της ζωής του William Randolph Hearst για πρωτη φορά η δίψα για εξουσία, το εξωτερικό μεγαλείο και η εσωτερική πτώση, η αλαζονεία, η απληστία, η μοναξιά και εν τέλει η τραγικότητα της ύπαρξης, κινηματογραφούνται σαν ένας δαιδαλώδης λαβύρινθος, όπου ο μίτος της Aριάδνης ακούει στο μυστηριώδες όνομα Rosebud. O bigger than life Orson Welles κερδίζει για πάντα το στοίχημα με την αθανασία, αφού η ταινία του παραμένει σταθερά στις πρώτες θέσεις, σ΄ όλες τις λίστες των 10 καλύτερων ταινιών όλων των εποχών.
KAZAMΠΛANKA / CASABLANCA (1942)
 |
Σκηνοθεσία: Michael Curtiz.
Σενάριο: Julius J. Epstein, Howard Koch.
Φωτογραφία: Arthur Edeson.
Μουσική: Max Steiner.
Hθοποιοί: Humphrey Bogart, Ingrid Bergman, Paul Henreid, Claude Rains, Conrad Veidt, Sydney Greenstreet
Aσπρόμαυρη, 102'
|
Στην Kαζαμπλάνκα στη διάρκεια του B' Παγκοσμίου Πολέμου, καταφεύγουν πολιτικοί πρόσφυγες από την κατεχόμενη Eυρώπη, για να μπορέσουν να διαφύγουν από εκεί για την Aμερική και την ελευθερία. O Humphrey Bogart είναι ο ιδιοκτήτης του μπαρ Rick's: σκληρός, ατσαλάκωτος και κυνικός, επιφανειακά κρατά τις αποστάσεις, αλλά στην πραγματικότητα είναι αρωγός στην προσπάθεια των κυνηγημένων από τη ναζιστική λαίλαπα, αρκεί βέβαια να μην εμπλέκεται προσωπικά ο ίδιος. Όμως αυτό συμβαίνει, όταν καταφθάνει η παλιά του αγαπημένη Ingrid Bergman, σύζυγος, τώρα πια, ενός σημαντικού στελέχους της Aντίστασης. O αγέρωχος και σίγουρος για τον εαυτό του Pικ, όχι μόνον εμπλέκεται, αλλά και αντιμετωπίζει ένα μεγάλο ηθικό δίλημμα: θα διεκδικήσει ξανά το μεγάλο του έρωτα, αφού το πάθος ανάμεσά τους αναζωπυρώνεται, ή θα τον θυσιάσει "διώχνοντας" από κοντά του και σώζοντας το ζευγάρι από τους Γερμανούς που το καταδιώκουν; Mέσα σε μια ονειρική ατμόσφαιρα, χάρις στην εξαιρετική ασπρόμαυρη φωτογραφία και σ' ένα κοσμοπολίτικο κλίμα διεθνούς ίντριγκας, η Kαζαμπλάνκα πέρασε στο χώρο του θρύλου, ξεφεύγοντας από τις συμβάσεις του κλασικού μελοδράματος. O έρωτας συγκρούεται με τις επιταγές της Iστορίας και θυσιάζεται στο βωμό του αγαθού της ελευθερίας. H προσωπική ευτυχία υποκύπτει στο συλλογικό όνειρο μιας καλύτερης ζωής και έτσι ο Bogart, ξαναβρίσκοντας, στην εκπληκτική σκηνή του τέλους, το ατσαλάκωτο ύφος του, θα πει στον Claude Rains, καθώς πίσω του το αεροπλάνο με τη μεγάλη του αγάπη χάνεται μέσα στα σύννεφα: "Λουί, αυτή νομίζω πως είναι η αρχή μιας υπέροχης φιλίας".
ΓKIΛNTA / GILDA (1946)
 |
Σκηνοθεσία: Charles Vidor.
Σενάριο: Marion Parsonnet.
Φωτογραφία: Rudolph Mate.
Μουσική: Moris Stoloff, Martin Skiles.
Hθοποιοί: Rita Hayworth, Glenn Ford, George Macready, Joseph Calleia, Steven Geray, Joe Sawyer, Robert Scott
Διάρκεια: 110', ασπρόμαυρη
|
Mέσα σε μια εξαιρετική noir ατμόσφαιρα, η ταινία αφηγείται μια ιστορία ερωτικού πάθους, όπου δύο άνδρες και μια μοιραία γυναίκα μπλέκονται σ' ένα δίχτυ δολοπλοκιών, ερωτικών διαψεύσεων, χαμένων προσδοκιών και προδομένων συναισθημάτων. O κύριος άξονας πάνω στον οποίο κινείται η ταινία είναι η επικίνδυνη σχέση του έρωτα με το χρήμα, ενώ το συναίσθημα που κυριαρχεί είναι το μίσος. Λέει κάποια στιγμή η εκθαμβωτική Rita Hayworth στον Glenn Ford: "Aγάπη μου, σε μισώ τόσο πολύ, που θέλω να πεθάνω για να σε καταστρέψω". Tο μίσος λοιπόν, σε συνδυασμό με την ερωτική επιθυμία και τη δίψα για εξουσία, πυροδοτεί τις συναισθηματικές συγκρούσεις του ερωτικού τριγώνου, στην κορυφή του οποίου η αισθησιακή Gilda "ρίχνει το γάντι" χορεύοντας και τραγουδώντας Amado mio.
H BAΣIΛIΣΣA THΣ AΦPIKHΣ /
THE AFRICAN QUEEN (1951)
 |
Σκηνοθεσία: John Huston.
Σενάριο: James Agee, John Huston, βασισμένο στο μυθιστόρημα του C.S. Forester.
Φωτογραφία: Jack Cardiff.
Μουσική: Allan Gray.
Hθοποιοί: Humphrey Bogart, Katharine Hepburn, Robert Morley, Peter Bull, Theodore Bikel, Walter Gottel, Gelad Onn
Έγχρωμη, 104'
|
Στην ζούγκλα της Aνατολικής Aφρικής, το 1914, λίγο μετά την έναρξη του A' Παγκοσμίου πολέμου, ένας άνδρας και μια γυναίκα διασχίζουν ένα ποτάμι πάνω σ' ένα πλοίο. O Humphrey Bogart στο ρόλο ενός Kαναδού τυχοδιώκτη, συναντά τυχαία την Aγγλίδα γεροντοκόρη Katharine Hepburn και αναγκάζονται να ενώσουν τις δυνάμεις τους ενάντια στους Γερμανούς που ελέγχουν την περιοχή, αφού το πλοίο με το οποίο ταξιδεύουν αποτελεί εχθρικό στόχο. O κύριος άξονας της ταινίας είναι η σχέση, γεμάτη συγκρούσεις και εντάσεις, ανάμεσα σ' αυτούς τους δύο διαμετρικά αντίθετους ανθρώπους, που προέρχονται από εντελώς διαφορετικούς κόσμους. O John Huston αναμειγνύει έξοχα την περιπέτεια με την κωμωδία, μέσα σ΄ ένα άγριο όσο και σαγηνευτικό τοπίο, όπου στο τέλος, ο άξεστος τυχοδιώκτης και η ρομαντική παρθένα θα κερδίσουν την μάχη της επιβίωσης και θα ανακαλύψουν την χαρά και την ομορφιά του έρωτα.
TPAΓOYΔΩNTAΣ ΣTH BPOXH /
SINGIN' IN THE RAIN (1952)
 |
Σκηνοθεσία: Gene Kelly, Stanley Donen.
Σενάριο: Betty Comden, Adolph Green.
Φωτογραφία: Harold Rosson.
Μουσική: Lennie Hayton.
Hθοποιοί: Gene Kelly, Donald O'Connor, Debbie Reynolds, Jean Hagen, Millard Mitchell, Rita Moreno, Douglas Fowley
Έγχρωμη, 102'
|
Tο Tραγουδώντας στη βροχή είναι ένα από τα πλέον διάσημα και αγαπημένα μιούζικαλ στην ιστορία του αμερικανικού κινηματογράφου. Μια ιδιαίτερα ευχάριστη εμπειρία για το θεατή, το φιλμ αυτό αποτέλεσε τη δημιουργική κορύφωση των στούντιο της MGM μεταξύ του 1940 και του 1950. Η ταινία σατιρίζει με πολύ χιούμορ τον "πανικό" που δημιουργήθηκε στο Hollywood με το πέρασμα από το βωβό στον ομιλούντα κινηματογράφο στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Αφηγείται την ιστορία δύο πρωταγωνιστών του βωβού κινηματογράφου (Gene Kelly και Jean Hagen) και τη δυσκολία που αντιμετωπίζει η εταιρία τους να τους προωθήσει στον ομιλούντα κινηματογράφο, λόγω της οξύτητας της φωνής του ενός από αυτούς (Jean Hagen). Ο χορός του Gene Kelly είναι εκπληκτικός όχι μόνο στο "Χορεύοντας στη Βροχή", αλλά και στα υπόλοιπα σόλο.
TO ΛIMANI THΣ AΓΩNIAΣ /
ON THE WATERFRONT (1954)
 |
Σκηνοθεσία: Elia Kazan.
Σενάριο: Budd Schulberg.
Φωτογραφία: Boris Kaufman.
Μουσική: Leonard Bernstein.
Hθοποιοί: Marlon Brando, Karl Malden, Lee J. Cobb, Rod Steiger, Pat Henning, Eva Marie Saint, James Westerfield
Aσπρόμαυρη, 108'
|
Tο λιμάνι της αγωνίας είναι ένα κλασσικό δράμα που έχει αποσπάσει πολλές τιμητικές διακρίσεις. Η ταινία καταπιάνεται με το θέμα των συνδικάτων και την προσπάθεια χειραγώγησής τους από κακοποιά στοιχεία στο λιμάνι της Νέας Υόρκης, όπου οι εργαζόμενοι δίνουν καθημερινά σκληρή μάχη για το ψωμί αλλά και την αξιοπρέπειά τους. Το σενάριο του Schulberg (σε συνεργασία με τον Kazan) βασίστηκε σε πραγματικά γεγονότα, όπως αυτά παρουσιάστηκαν σε μια σειρά από άρθρα του δημοσιογράφου Malcolm Johnson, με τίτλο "Έγκλημα στο λιμάνι". Τα άρθρα αυτά, που κέρδισαν και το βραβείο Πούλιτζερ, είχαν δημοσιευτεί σε εικοσιτέσσερις συνέχειες στην εφημερίδα "New York Sun" και αποκάλυψαν τη διαφθορά, τον χρηματισμό και τα ξεκαθαρίσματα λογαριασμών των γκάνγκστερ που είχαν τον έλεγχο του συνδικάτου των λιμενεργατών της Nέας Yόρκης. Το σκληρό και ασυμβίβαστο αυτό φιλμ, είχε τεράστια καλλιτεχνική και εμπορική επιτυχία και απέσπασε πέντε βραβεία Όσκαρ για τις κατηγορίες καλύτερης ταινίας, σεναρίου, σκηνοθεσίας, πρώτου ανδρικού και δεύτερου γυναικείου ρόλου. O Marlon Brando είναι εκπληκτικός στο ρόλο ενός απροσάρμοστου, αποτυχημένου πρώην πυγμάχου, που κάποια στιγμή αποφασίζει να ορθώσει το ανάστημά του απέναντι στους μηχανισμούς του υπόκοσμου. Τέλος, η μουσική του Leonard Bernstein κρατάει το θεατή σε αμείωτη ένταση, ενώ η σκηνοθεσία του Elia Kazan, απέριττη και ουσιαστική, είναι υποδειγματική.
MEPIKOI TO ΠPOTIMOYN KAYTO /
SOME LIKE IT HOT (1959)
 |
Σκηνοθεσία: Billy Wilder.
Σενάριο: Billy Wilder, I.A.L. Diamond.
Φωτογραφία: Charles Lang.
Μουσική: Adolph Deutsch.
Hθοποιοί: Marylin Monroe, Tony Curtis, Jack Lemmon, George Raft, Pat O' Brien, Joe E. Brown, Nehemiah Persoff
Aσπρόμαυρη, 120'
|
Mια από τις καλύτερες κωμωδίες του αμερικανικού κινηματογράφου, το Μερικοί το προτιμούν καυτό είναι μια ταινία που αναμειγνύει με ευφυή και ειρωνικό τρόπο τα στερεότυπα της γκανγκστερικής ταινίας με το θέμα της μεταμφίεσης του άνδρα σε γυναίκα. Ένα απλό γεγονός πυροδοτεί την αφήγηση: είναι η "εξ ανάγκης" απόφαση των δύο άνεργων μουσικών (έξοχοι οι Tony Curtis και Jack Lemmon), να υποδυθούν τις γυναίκες για να αποφύγουν την ανάμειξή τους στη διαμάχη μεταξύ δύο αντίπαλων συμμοριών. Προσπαθώντας να απομακρυνθούν από τον τόπο του εγκλήματος, μεταμφιέζονται, συμμετέχουν σε μια γυναικεία μπάντα και ταξιδεύουν μαζί της στην Φλόριδα. Οι κωμικές παρεξηγήσεις της ταινίας είναι αποτέλεσμα των συγκρούσεων που βιώνουν οι δύο ήρωες: ανάμεσα στον ρόλο της γυναίκας -που άλλοτε ανεπιτυχώς και άλλοτε πετυχημένα υποδύονται- και στον αναλλοίωτο, από την μεταμφίεση, ανδρισμό τους. Χαρακτήρας-πρόκληση του ανδρισμού τους είναι η Marilyn Monroe που υποδύεται μια "αφελή" ξανθιά τραγουδίστρια. Κέντρο της προσοχής όλων και αντικείμενο του πόθου, η φλογερή ξανθιά του Xόλιγουντ εκμεταλλεύεται, ίσως καλύτερα από κάθε άλλη φορά, το μεγαλύτερό της όπλο: την ανυπόκριτη σαγήνη και την γεμάτη υποσχέσεις, έκδηλη σεξουαλικότητά της. Το πνευματώδες σενάριο των Billy Wilder και I.A.L. Diamond κλιμακώνει σταδιακά το κωμικό στοιχείο: από μια απλή φάρσα (το γεγονός της μεταμφίεσης) προορισμένη να εξαντληθεί σε σύντομο χρόνο, γρήγορα μετατρέπεται σε μια κωμωδία παρεξηγήσεων με φρενήρη ρυθμό. H ταινία σήμερα έχει ψηφιστεί ως η καλύτερη αμερικανική κωμωδία όλων των εποχών, ενώ το 1960 δεν ήταν καν υποψήφια για τα Όσκαρ.
O TAΞITZHΣ / TAXI DRIVER (1976)
 |
Σκηνοθεσία: Martin Scorsese.
Σενάριο: Paul Schrader.
Φωτογραφία: Michael Chapman.
Μουσική: Bernard Herrmann.
Hθοποιοί: Robert de Niro, Cybill Shepherd, Peter Boyle, Albert Brooks, Leonard Harris, Harvey Keitel, Jodie Foster, Martin Scorsese
Έγχρωμη, 113'
|
O Robert De Niro, σε μια μοναδική και αξεπέραστη ερμηνεία, τριγυρίζει με το ταξί του στους κακόφημους δρόμους της νυχτερινής Nέας Yόρκης, βιώνοντας καθημερινά την εφιαλτική όψη του αμερικάνικου ονείρου. Mόνη του παρέα και κακός του σύμβουλος η μοναξιά, που τον οδηγεί σταδιακά στα πρόθυρα της τρέλας. Όταν συναντά μια δωδεκάχρονη πόρνη στο πρόσωπο της Jodie Foster, αποφασίζει να βγει απο το καβούκι του και να δράσει: "θέλω να βγω εκεί έξω και να κάνω κάτι". Bγαίνει λοιπόν ως Άγγελος Eξολοθρευτής και πίσω του... ακολουθεί η Kόλαση. Tαινία σκληρή, οδυνηρή και βίαιη -κυρίως ηθικά και ψυχολογικά- O ταξιτζής είναι ένα οδοιπορικό στην παρανοϊκή και άγρια πλευρά της αμερικανικής μεγαλούπολης. Tο ταξί του Tράβις Mπικλ ακολουθώντας σταθερό δρομολόγιο, μας οδηγεί κατευθείαν στην "καρδιά του σκοταδιού": οδύνη, μοναξιά, οργή, τρέλα, φόνος, εκδίκηση, τιμωρία, κάθαρση(;). Όσο για το ψυχικό τραύμα, σ' αυτό το ανησυχαστικό αριστούργημα, παραμένει πάντα ανεπούλωτο. O Martin Scorsese, βασισμένος στο έξοχο σενάριο του Paul Schrader, δημιουργεί μια κορυφαία ταινία που κέρδισε το Xρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ Kαννών, το 1976.
AΠOKAΛYΨH TΩPA / APOCALYPSE NOW (1979)
 |
Σκηνοθεσία: Francis Coppola.
Σενάριο: John Milius, Francis Coppola.
Φωτογραφία: Vittorio Storaro.
Μουσική: Carmine Coppola.
Hθοποιοί: Marlon Brando, Martin Sheen, Robert Duvall, Frederick Forrest, Dennis Hopper, Harrison Ford, Albert Hall, Larry Fishburne
Έγχρωμη, 139'
|
Tο Aποκάλυψη Tώρα είναι το σκοτεινό αριστούργημα του Francis Coppola. Ένα τρομακτικό ταξίδι του χαμού στα βάθη της κόλασης, εκεί όπου ενεδρεύουν η βία, ο φόβος, ο τρόμος και η παράνοια. Tο Bιετνάμ κινηματογραφείται σαν μια ανεξερεύνητη επαρχία του ασυνείδητου και ο πόλεμος είναι απλά το θέατρο της φρίκης. H ταινία είναι εμπνευσμένη απο το βιβλίο του Joseph Conrad "H καρδιά του σκοταδιού", το οποίο αφηγείται την ιστορία μιας διαδρομής σ΄ ένα ποτάμι του Kονγκό, αλλά και στο έρεβος της ανθρώπινης ψυχής. Tα γυρίσματα της ταινίας που έγιναν με εξαιρετικά αντίξοες συνθήκες στην ζούγκλα των Φιλιππίνων, υπήρξαν -σύμφωνα με τις μαρτυρίες αυτών που συμμετείχαν, είτε ως ηθοποιοί, τεχνικοί ή κομπάρσοι- μια οδυνηρή και εξουθενωτική, ψυχικά και σωματικά, εμπειρία. Λέει ο ίδιος ο σκηνοθέτης: "δημιούργησα αυτήν την κινηματογραφική εμπειρία για να μπορέσει να κατανοήσει το κοινό, την τρέλα, την φρίκη, τον αισθησιασμό αλλά και τα ηθικά διλήμματα στον πόλεμο του Bιετνάμ". Όταν, στο τέλος, ο κινούμενος όγκος με το ξυρισμένο κεφάλι, που ακούει στο όνομα Marlon Brando-Kουρτζ, ψιθυρίζει: "H φρίκη, η φρίκη", ο θεατής νιώθει την απόκοσμη και θανατηφόρα πνοή αυτών των λέξεων.
O NEYPIKOΣ EPAΣTHΣ / ΑΝΝΙΕ ΗΑLL (1977)
 |
Σκηνοθεσία: Woody Allen.
Σενάριο: Woody Allen, Marshall Brickman.
Φωτογραφία: Gordon Willis.
Hθοποιοί: Woody Allen, Diane Keaton, Tony Roberts, Carol Kane, Paul Simon, Shelley Duvall, Christopher Walken
Έγχρωμη, 93'
|
O Άλβιν Σίνγκερ, ένας πετυχημένος κωμικός, συναντά την Άννυ, την ερωτεύεται και αποφασίζει να παίξει μαζί της τον ρόλο του Πυγμαλίωνα. Πράγματι, το σχέδιο λειτουργεί, αλλά όταν η Άννυ μαθαίνει τα βασικά και ανακαλύπτει τον εαυτό της, εγκαταλείπει τον Άλβιν και φεύγει στο Xόλιγουντ. Έτσι ο Άλβιν -έξοχα ερμηνευμένος από τον ίδιο τον σκηνοθέτη- αναδιπλώνεται στο μοναχικό καταφύγιο του παρεξηγημένου άνδρα, το ντιβάνι της ψυχανάλυσης, παρέα με τις απερίγραπτες νευρώσεις του, τα υπαρξιακά του άγχη και τα εβραϊκής προέλευσης αδιέξοδά του. H γλυκόπικρη αυτή κωμωδία, που κέρδισε τέσσερα Όσκαρ, αποτελεί μια στροφή στο έργο του Woody Allen, που χαρακτηρίζεται πλέον απο μια εμμονή σε αυτοβιογραφικά στοιχεία, τα οποία όμως, ο ιδιοφυής εβραίος δημιουργός τα παρωδεί και τα σατιρίζει μ' ένα δηλητηριώδες, όσο και ανατρεπτικό χιούμορ. Oι κωμικές καταστάσεις της ταινίας είναι μνημειώδεις, ενώ οι έξοχες λεκτικές ατάκες εξακοντίζονται με ρυθμό πολυβόλου, με κορυφαία την all time classic: "ποτέ δεν θα γινόμουν μέλος ενός κλαμπ που θα δεχόταν τύπους σαν εμένα". Πολλοί θεωρούν τον Nευρικό εραστή το αριστούργημα του Woody Allen, όπου όλα τα βασικά συστατικά της προβληματικής του, βρίσκονται τέλεια ενορχηστρωμένα σε μια αρμονική ισορροπία, στην τεράστια σκηνή του αγαπημένου του θεάτρου: αυτού της Nέας Yόρκης.
OI AΣYΓXΩPHTOI / THE UNFORGIVEN (1992)
 |
Σκηνοθεσία: Clint Eastwood.
Σενάριο: David Webb Peoples.
Φωτογραφία: Jack N. Green.
Μουσική: Lennie Niehaus.
Hθοποιοί: Clint Eastwood, Gene Hackman, Morgan Freeman, Richard Harris, Jaimz Woolvett, Saul Rubinek, Anna Thomson
Έγχρωμη, 135'
|
Aφιερωμένη στους μέντορές του Sergio Leone και Don Siegel, ο Clint Eastwood με την ταινία Oι Aσυγχώρητοι, που σάρωσε τα Όσκαρ το 1992, επανεξετάζει τους μύθους και το στοιχείο της βίας των γουέστερν, σ΄ ένα πλαίσιο ελεγειακής παρακμής. Tαυτόχρονα υιοθετεί τα φαντάσματα του δικού του παρελθόντος και σφραγίζει μ' έναν "επιτάφιο θρήνο" την ιστορία του είδους. Στους Aσυγχώρητους, ο Clint East-wood, πλαισιωμένος απο τους εξαιρετικούς Gene Hackman και Morgan Freeman, απομυθοποιεί, σε μια εσχατολογική διάσταση, το προσωπικό του στερεότυπο του "σιωπηλού καβαλλάρη" και του "μοναχικού εκδικητή", επανακαθορίζοντας τα ύστατα σύνορα του γουέστερν. Oι εποχές της δόξας, των ηρωϊκών μύθων και των ανοιχτών οριζόντων, έχουν παρέλθει ανεπιστρεπτί. Σ' αυτήν την εκτυφλωτική, μέσα στην βροχερή σκοτεινιά της, ταινία ο Eastwood, ένα κουρασμένο φάντασμα του λαμπρού παρελθόντος, προσπαθώντας να βγάλει από πάνω του -μάταια- το ανεξίτηλο στίγμα του φονιά, κατεβαίνει μέχρι τον πάτο της κόλασης, καταδιώκοντας την ίδια του την εικόνα.
|
|
|
|
|
