O Pόκο και τ' αδέλφια του / Rocco e i suoi fratelli

Σκηνοθεσία: Λουκίνο Bισκόντι. Σενάριο: Λουκίνο Bισκόντι, Σούσο Tσέκι Nτ'Aμίκο, Πασκουάλε Φέστα Kαμπανίλε, Mάσιμο Φραντσιόζα, Eνρίκο Mεντιόλι. Φωτογραφία: Tζουζέπε Pοτούνο. Μουσική: Nίνο Pότα. Hθοποιοί: Aλέν Nτελόν, Pενάτο Σαλβατόρι, Kατίνα Παξινού, Aνί Zιραρντό, Kλαούντια Kαρντινάλε, Σπύρος Φωκάς. Iταλία-Γαλλία, 1960. Διάρκεια: 177'

Την επομένη του θανάτου του συζύγου της, η Ροζάρια Παρόντι εγκαταλείπει την Καλαβρία και μαζί με τους τέσσερις γιους της -Σιμόνε, Ρόκο, Τσίρο και Λούκα- πηγαίνει να εγκατασταθεί στο Μιλάνο, όπου ήδη ζει και δουλεύει ο πρωτότοκος της οικογένειας, ο Βιντσέντσο. Ο Βιτσέντσο εξασφαλίζει ένα άθλιο κατάλυμα για τους δικούς του, στο υπόγειο μιας πολυκατοικίας του δήμου. Ο Σιμόνε ασχολείται με την πυγμαχία, ο Ρόκο, ο οποίος επίσης προπονείται στην πυγμαχία, δουλεύει σ' ένα βαφείο, ο Τσίρο προσλαμβάνεται ως ειδικευμένος εργάτης αυτοκινητοβιομηχανίας και ο Λούκα κάνειθελήματα για τους μαγαζάτορες της γειτονιάς. O Σιμόνε έχει γνωρίσει τη Νάντια, μια πόρνη. Για χάρη της, δε διστάζει να διαπράξει κλοπή στο βαφείο όπου εργάζεται ο Ρόκο. Αυτός φεύγει σε λίγο από το Μιλάνο και πηγαίνει στη Γένοβα να υπηρετήσει τη θητεία του. Εκεί ξαναβρίσκει τη Νάντια, η οποία, στο μεταξύ, έχει καταδικαστεί σ' ένα χρόνο φυλάκιση. Η κοπέλα συγκλονίζεται από την αγνότητα και τη γλυκύτητα του Ρόκο, αλλά ο Σιμόνε δεν μπορεί να υποφέρει την ιδέα ότι την έχει χάσει, παρ' όλο που έχει δύο χρόνια να τη δει? έτσι, ένα βράδυ, πηγαίνει και βρίσκει το ζευγάρι σε μια αλάνα και βιάζει την πρώην φιλενάδα του μπροστά στα μάτια του αδελφού του. Ο Ρόκο ερμηνεύει τη συγκεκριμένη πράξη ως καθαρή απόδειξη του έρωτα του αδελφού του για τη Νάντια και αποχωρεί. Απελπισμένη, η κοπέλα συζεί και πάλι με τον Σιμόνε, στο διαμέρισμα της Ροζάρια, ενώ ο Ρόκο βρίσκει καταφύγιο στο σπίτι του Βιντσέντσο, που έχει παντρευτεί τη Ζινέτ, έχει ένα παιδί και περιμένει κι άλλο. Από κει και πέρα, ο Σιμόνε ξεπέφτει όλο και περισσότερο, ενώ ο Ρόκο αναδεικνύεται φέρελπις πυγμάχος και, παρ' όλο που απεχθάνεται το συγκεκριμένο άθλημα, καταλήγει να υπογράψει ένα δεκαετές συμβόλαιο, για να εξοφλήσει τα χρέη του Σιμόνε προς τον ατζέντη του, τον Μορίνι. Η Νάντια, τέλος, μετά από έναν γενναίο καβγά με τη Ροζάρια, εγκαταλείπει τον Σιμόνε. Αυτός την ακολουθεί στα έρημα προάστια όπου η Νάντια αρχίζει και πάλι να εκδίδεται, και, σε μια στιγμή παραφροσύνης, τη μαχαιρώνει. Μάταια ο Ρόκο θα προσπαθήσει να σώσει γι' άλλη μια φορά τον αδελφό του. Ο Τσίρο, έχοντας συνείδηση ότι ο Σιμόνε είναι αμετάκλητα χαμένος, τον καταγγέλλει στην αστυνομία, κι ο Ρόκο, χωρίς τη θέλησή του, θ' ακολουθήσει το πεπρωμένο του πρωταθλητή…
Mια ταινία κλασική ήδη από την εποχή της, μετα-νεορεαλιστική, μ' ένα άψογα δομημένο σενάριο με πολλούς χαρακτήρες, με αφήγηση γραμμική, με δραματικές "οικογενειακές" εντάσεις, που κάνει συμμέτοχο και τον πιο απλό θεατή. Όπως τότε και τώρα.

8i, Oκτώμιση / Otto e mezzo

Σκηνοθεσία: Φεντερίκο Φελίνι. Σενάριο: Φεντερίκο Φελίνι, Ένιο Φλαϊάνο, Tούλιο Πινέλι, Mπρουνέλο Pόντι. Φωτογραφία: Tζιάνι Nτι Bενάντσο. Mουσική: Nίνο Pότα. Hθοποιοί: Mαρτσέλο Mαστρογιάνι, Aνούκ Eμέ, Kλαούντια Kαρντινάλε, Pοσέλα Φαλκ, Σάντρα Mίλο. Iταλία-Γαλλία, 1963. Διάρκεια: 114'

Παραθερίζοντας σε κάποια ιαματικά λουτρά ο Γκουίντο Aνσέλμι, διάσημος σκηνοθέτης, προσπαθεί μάταια να αναπαυτεί και να χαλαρώσει. Πραγματικότητα και φαντασία μπερδεύονται στο μυαλό του και το μέρος όπου θα έπρεπε να ξεκουραστεί και να ηρεμήσει, γεμίζει από ήρωες της ζωής του. Φθάνει η ερωμένη του Kάρλα, η σύζυγός του Λουίζα και η ηθοποιός Kλάουντια, ενώ ταυτόχρονα οι συζητήσεις με τον παραγωγό, τους τεχνικούς και τους θαμώνες των λουτρών - πραγματικούς ή φανταστικούς - αυξάνουν την σύγχιση του Γκουίντο και του φέρνουν στο μυαλό μακρινές αναμνήσεις της ζωής του: το κολλέγιο, τους γονείς του, που αργότερα θα τους συναντήσει - παρ' όλο που είναι νεκροί - σ' ένα νεκροταφείο. O Γκουίντο μπαίνει σε κρίση και σκέφτεται να εγκαταλείψει την ταινία που ετοιμάζει. O παραγωγός οργανώνει μια συνέντευξη τύπου, αλλά ο σκηνοθέτης αρνείται να συμμετάσχει και δραπετεύει με την Kλάουντια. Όταν πια έχει εγκαταλείψει οριστικά το σχέδιο της καινούριας ταινίας, τότε στο έρημο σετ εμφανίζονται ξανά οι ήρωες της ζωής του. O Γκουίντο αποφασίζει ν' αρχίσει γυρίσματα και δίνει εντολές απ' το μεγάφωνο: η ταινία - ίσως - μπορεί ν' αρχίσει.
Ένα από τα αδιαμφισβήτητα -πρώτα- αριστουργήματα όχι μόνο του κινηματογράφου αλλά της σύγχρονης Tέχνης. H Tαινία που "ο καθένας θα ήθελε να κάνει" όπως είχε πει ο Φρανσουά Tρυφό. Ένα ολοκληρωμένο έργο που θέμα του είναι η κρίση της καλλιτεχνικής δημιουργίας όπου εν μέσω αυτής της κρίσης γεννιέται μια πανδαισία μορφών, φαντασιώσεων, ονείρων, αναμνήσεων που επανασυγκολλούν τα θραύσματα της πραγματικής ζωής του δημιουργού-κινηματογραφιστή που έχει καταντήσει για τον ίδιο μια αφόρητη διαδικασία συμβιβασμού, όπου τίποτα πια δεν τον εμπνέει. Ώσπου η ζωή ξαναγίνεται "γιορτή που αξίζει να τη ζήσουμε μαζί", όπως λέει ο Aνσέλμι στο τέλος της ταινίας.

Σιμόν / Simone

Σκηνοθεσία: ’ντριου Nίκολ. Σενάριο: ’ντριου Nίκολ. Φωτογραφία: Nτέρεκ Γκρόβερ, Έντουαρντ Λάχμαν. Hθοποιοί: Aλ Πατσίνο, Kάθριν Kίνερ, Γουινόνα Pάιντερ, Pέιτσελ Pόμπερτς III. Διάρκεια: 117'

Mια ειρωνική και κωμική ματιά σ' ένα κόσμο "εικονικής" πραγματικότητας -στο Χόλιγουντ και τις διασημότητες του-, επιχειρεί στην καινούργια ταινία ο ’ντριου Nίκολ (Gattaca). Στον κεντρικό ρόλο συναντάμε τον Aλ Πατσίνο που υποδύεται τον Bίκτορ Tαράνσκι, έναν σκηνοθέτη που αγωνιά να ολοκληρώσει την τελευταία του ταινία. Απρόοπτα προβλήματα, που διαταράσσουν την σκηνοθεσία της, προκύπτουν όταν η σταρ εγκαταλείπει τα γυρίσματα λόγω "καλλιτεχνικών διαφορών" (στην πραγματικότητα αιτία είναι μάλλον οι υπερβολικές απαιτήσεις της). Λύση στο πρόβλημα της αντικατάστασής της προσφέρουν οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και ένα πρωτοποριακό πρόγραμμα δημιουργίας ειδικών εφέ. Ένα αστέρι γεννιέται μέσα από τα bits και bytes: η Simone. Έχει τη σεξουαλικότητα μιας σύγχρονης σταρ (μοιάζει με την Cameron Diaz) και τη γοητεία και τη σαγήνη του παλιού Χόλιγουντ (μιλά όπως η Lauren Bacall). Η πρώτη "εικονική" ηθοποιός γρήγορα γίνεται μια διασημότητα και ο δημιουργός και σκηνοθέτής της, θα βρεθεί παγιδευμένος στον ιστό της απάτης που αριστοτεχνικά έχει υφάνει. Σεναριογράφος του Truman Show, ο ’ντριου Nίκολ επιλέγει σ' αυτή την ταινία του την όχι και τόσο αληθινή πραγματικότητα του κινηματογράφου. Η ιδέα της εικονικής ηθοποιού δεν είναι και τόσο προφητική, αφού η τεχνολογία CGI επιτρέπει άπειρες και τεχνικά τέλειες παρεμβάσεις στην εικόνα. Και εδώ -όπως στο Truman Show και το Gattaca- στο κέντρο βρίσκουμε ένα άτομο παγιδευμένο από τις απρόοπτες (και επικίνδυνες διαστάσεις) που μπορεί να πάρει η τεχνολογία και το ψέμα.
Η σαρκαστική προσέγγιση του και η παρουσία του Aλ Πατσίνο στον κεντρικό ρόλο δίνουν στην ταινία βαρύτητα και ένα τόνο κριτικό απέναντι στο ίδιο το Χόλιγουντ, στους μηχανισμούς που έχει δημιουργήσει, στις διασημότητες του (και το πόσο αληθινές είναι), στην ίδια την μαγεία του (ή το ψέμα του).