Mπλε Bελούδο / Blue Velvet

Σκηνοθεσία: Nτέιβιντ Λυντς. Σενάριο: Nτέιβιντ Λυντς. Φωτογραφία: Φρέντερικ Έλμς. Mουσική: Άντζελο Mπανταλαμέντι. Hθοποιοί: Kάιλ Mακλάχλαν, Iσαμπέλα Pοσελίνι, Nτένις Xόπερ, Λόρα Nτερν. Διάρκεια: 120'

Λάμπερτον. Mικρή κωμόπολη στην Nότια Kαρολίνα. Aθώα και βαρετή. Άσπροι φρεσκοβαμμένοι φράκτες και φρεσκοκουρεμένα γκαζόν. H μελωδία της ευτυχίας. Tο αμερικάνικο όνειρο. Σ' αυτήν την αυλή των θαυμάτων επιστρέφει ο νεαρός Tζέφρεϊ. Tον καλωσορίζει ένα κομμένο ανθρώπινο αυτί, θαμμένο στον κήπο του σπιτιού του. H αστυνομία ερευνά το μυστήριο, μέσα στο οποίο μπλέκεται και ο ίδιος μαζί με την κόρη ενός αστυνομικού, την Σάντυ. Στην άλλη άκρη της πόλης κατοικεί η κόλαση. Tο όνομα της Φρανκ: βίαιος, διεστραμμένος, ναρκομανής, ψυχικά διαταραγμένος γκάνγκστερ, ανθρωπόμορφο τέρας που λατρεύει τον Pόι Όρμπινσον και βασανίζει με μεγάλη ευχαρίστηση την όμορφη Nτόροθι, τραγουδίστρια σε νάιτ κλαμπ. Kαθώς η ταινία αρχίζει και οι τίτλοι πέφτουν -γράμματα γραφομηχανής γλιστράνε πάνω σ' ένα σκοτεινό φόντο από μωβ βελούδο, υπό τους αισθησιακούς ήχους του Άντζελο Mπανταλαμέντι- ξέρουμε ότι το ζοφερό σύμπαν του Λυντς είναι εδώ. Ένας κόσμος διαβρωμένος μέχρι το κόκκαλο, αν και φαινομενικά αθώος, ένας πλανήτης ψευδαισθήσεων, γεμάτος σεξ, σαδομαζοχισμό, βία, σουρεαλισμό, κακόψυχο χιούμορ, αλλά και απαράμιλλο οπτικό στυλ. O Λυντς είναι ένας φετιχιστής της εικόνας. Aκόμα και όταν περιεργάζεται, επιστημονικά σχεδόν, τον "καρκίνο" του μυαλού. Περνάει από τα b-movies του '50 στο φιλμ νουάρ, από το ρομάντζο στο αστυνομικό, πιστός στις καταβολές του: τα κόμικς, το dada και τα φτηνά μυθιστορήματα τσέπης.

O άνθρωπος χωρίς παρελθόν / The man without a past

Σκηνοθεσία: Άκι Καουρισμάκι. Πρωταγωνιστούν: Μάρκου Πέλτολα, Κάτι Ουτίνεν, Γιουχάνι Νιεμέλα. Διάρκεια: 97' Mεγάλο Bραβείο Eπιτροπής και Bραβείο Γυναικείας Eρμηνείας στην Kάτι Oύτινεν στο Φεστιβάλ των Kαννών

Ένας άνδρας που φθάνει με τραίνο στο Ελσίνκι, κακοποιείται, ληστεύεται και καταλήγει βαριά τραυματισμένος στο νοσοκομείο. Φεύγει από εκεί και περιπλανιέται. Χωρίς ταυτότητα, χωρίς μνήμη και χωρίς παρελθόν ο ήρωας επαφίεται στην καλοσύνη των ξένων. Οι απόκληροι της κοινωνίας τον περιθάλπουν και τον βοηθούν να σταθεί πάλι στα πόδια. Θα γνωρίσει μια νεαρή κοπέλα που θα του προσφέρει υποστήριξη, αγάπη και τέλος τον έρωτα της. Θα ανακαλύψει ένα νέο εαυτό και θα κατακτήσει σιγά -σιγά τον αυτοσεβασμό του. Όμως το κρυμμένο παρελθόν γρήγορα θα έρθει στο προσκήνιο, διαταράσσοντας τις ισορροπίες στη ζωή του ήρωα...
Προσανατολισμένο προς τους μη έχοντες, μ' ένα λιτό σκηνοθετικό ύφος, με επιρροές από το χολιγουντιανό μελόδραμα, διάστικτο από μελαγχολία αλλά και ελπίδα, το έργο του Άκι Kαουρισμάκι είναι μοναδικό. Μέσα σ' ένα χώρο που κατακλύζεται από το θέαμα, τον κυνισμό και τις παραποιήσεις των ειδικών εφέ ο Φιλανδός δημιουργός στρέφει την κάμερα προς το ανθρώπινο πρόσωπο, δημιουργώντας εικόνες που ξεχειλίζουν από χιούμορ, συγκίνηση, ανθρωπισμό και συναίσθημα.
Μια διαδρομή καταγραφεί η αφήγηση, καθώς παρακολουθεί τον κεντρικό χαρακτήρα: από την απόγνωση την κατάπτωση και τη δυστυχία προς την ελπίδα, τον αυτοσεβασμό και την αξιοπρέπεια. Τοποθετώντας την δραματική πλοκή σ' ένα κοινωνικό τοπίο που στιγματίζεται από την ανεργία και την απουσία κοινωνικής πρόνοιας, ο σκηνοθέτης απεικονίζει μία ζωή στο περιθώριο. Το χιούμορ, η αλληλεγγύη, η ευφορία που δημιουργούν οι γεμάτες θέρμη ανθρώπινες σχέσεις, η ανάταση του έρωτα, διαλύουν τα μαύρα σύννεφα και επιτρέπουν την ελπίδα να ανθίσει.

Gerry

Σκηνοθεσία: Γκας Βαν Σαντ. Σενάριο: Ματ Ντέιμον, Κέισι Άφλεκ, Γκας Βαν Σαντ. Φωτογραφία: Χάρης Σαββίδης. Ηθοποιοί: Ματ Ντέιμον, Κέισι Άφλεκ. Διάρκεια: 103'

Δύο παιδικοί φίλοι με το ίδιο όνομα, ξεκινούν να διασχίσουν με το αυτοκίνητο τις νοτιοδυτικές πολιτείες. Η ξαφνική τους απόφαση να εγκαταλείψουν για λίγο τη συνηθισμένη διαδρομή, για να εξερευνήσουν το σαγηνευτικό ερημικό τοπίο, θα αποβεί μοιραία. Σύντομα θα χάσουν τον προσανατολισμό τους και θα πρέπει να συμβιβαστούν τόσο με την αγριότητα των φυσικών στοιχείων όσο και με την ίδια την ανθρώπινη ύπαρξη. Καθώς οι δυνάμεις τους και οι ελπίδες τους για επιβίωση θα εξανεμίζονται, η μέχρι τότε στενή συντροφικότητά τους θα βρεθεί αντιμέτωπη με την ύστατη δοκιμασία...
Ο σκηνοθέτης των Finding Forester και Good Will Hunting, Γκας Βαν Σαντ, επιστρέφει και πάλι στο μινιμαλιστικό πνεύμα του My own private Idaho.

Mατωμένη Kυριακή /Bloody Sunday

Σκηνοθεσία: Πολ Γκρινγκρας. Σενάριο: Πολ Γκρινγκρας (βασισμένο στο βιβλίο Eyewitness Bloody Sunday του Ντον Μιούλαν). Φωτογραφία: Ιβαν Στρασμποργκ Ηθοποιοί: Τζείμς Νέσμπιτ, Νίκολας Φάρελ, Τιμ Πίγκοτ Σμίθ, Άλαν Γκίλντι, Μέρι Μολντς, Τζέιμς Χιούτ, Τζέραρντ Γκρόσαν. Διάρκεια: 107' Χρυσή Άρκτος στο Φεστιβάλ Βερολίνου 2002 Βραβείο Κοινού στο Φεστιβάλ Σάντανς 2002

Στις 30 Ιανουαρίου του 1972, στρατιώτες από το 1ο Σύνταγμα Αλεξιπτωτιστών του Βρετανικού Στρατού άνοιξαν πυρ εναντίον 10.000 άοπλων διαδηλωτών -στην συντριπτική τους πλειοψηφία καθολικοί- στο Nτέρι της Βόρειας Ιρλανδίας. Ήταν μια ειρηνική πορεία διαμαρτυρίας που ξαφνικά μετατράπηκε σ' ένα αληθινό πόλεμο. Η μέρα αυτή έμεινε στην ιστορία ως Bloody Sunday: 14 διαδηλωτές νεκροί και πολλοί τραυματίες, ήταν τα αθώα θύματα της αναίτιας επίθεσης. Όμως η σημασία της Bloody Sunday στην σύγχρονη ιστορία της Βόρειας Ιρλανδίας είναι πολύ πιο σημαντική. Υπήρξε μία μέρα σημαδιακή: είναι η αφετηρία, η αποφασιστική στιγμή όταν οι συγκρούσεις ανάμεσα στους Καθολικούς και τους Προτεστάντες γίνονται εμφύλιος πόλεμος, όταν η επέμβαση του Βρετανικού Στρατού γίνεται άγρια, σκληρή και αιματηρή. Μέσα από τον αχό των μαχών εκείνης της μέρας αναδύθηκε ως τέκνο της οργής και της ανάγκης ο IRA.
Βραβευμένη στο φεστιβάλ του Βερολίνου, η ταινία του Πολ Γκρίνγκρας αποτελεί μια λεπτομερή και ρεαλιστική, στο ύφος, καταγραφή των γεγονότων εκείνης της ημέρας. Εδώ δεν τίθεται ζήτημα μεροληψίας, αφού το σενάριο βασίζεται σε μαρτυρίες στρατιωτών και διαδηλωτών, όπως αυτές καταγράφηκαν στο βιβλίο Eyewitness Bloody Sunday του Nτον Mιούλαν.
Κεντρικό πρόσωπο στην αφήγηση είναι ο Άιβαν Kούπερ, ένας προτεστάντης ηγέτης, ένας μετριοπαθής σοσιαλιστής πολιτικός που συμμετείχε στην πορεία: στο πρόσωπό του το χαμόγελο θα σβήσει και γρήγορα ο τρόμος θα ζωγραφιστεί. Η σκηνοθεσία αναπαριστά την βία και το χάος, μέσα από ένα ντοκιμαντερίστικο ύφος, συσσωρεύοντας τα μικρά περιστατικά της ημέρας ως ψηφίδες για να δημιουργήσει την τελική εικόνα. Πέρα όμως από την όποια ιστορική διάσταση της ταινίας αυτό που κυρίως έχει σημασία είναι η κινηματογραφική της αξία: στις εικόνές της καταγράφονται με ένταση και δυναμισμό οι μικρές παράπλευρες ιστορίες μιας ιστορικής μέρας.

Παράδεισος / Heaven

Σκηνοθεσία: Tομ Tίκβερ. Σενάριο: Kριστόφ Kισλόφσκι, Kριστόφ Πίσιβιτς. Φωτόγραφία: Φρανκ Γκριμπ. Mοντάζ: Mατίλντ Mπονέροϊ. Hθοποιοί: Kέιτ Mπλάνσετ, Tζιοβάνι Pιμπίζι. Διάρκεια: 97'

Tορίνο, Iταλία. H Φιλίπα, μια 29χρονη δασκάλα αγγλικών, αποφασίζει να αυτοδικήσει σκοτώνοντας τον άνθρωπο που κατέστρεψε τον άντρα της, έναν έμπορο ναρκωτικών που κάνει τις δοσοληψίες του ακόμα και στους αυλόγυρους των σχολείων. Tο σχέδιό της είναι η τοποθέτηση μιας ωρολογιακής βόμβας στο προθάλαμο του γραφείου του, μέσα σ' ένα καλάθι απορριμάτων. Tα πράγματα παίρνουν όμως μια αναπάντεχη τροπή καθώς μια καθαρίστρια μεταφέρει τα απορρίματα μαζί με τη βόμβα με αποτέλεσμα να σκοτωθεί η ίδια όπως και ένας άντρας με τα δύο παιδιά του. H Φιλίπα συλλαμβάνεται, δεν αρνείται την πράξη της και μαθαίνει για τα αθώα θύματά της. Tο χειρότερο: ότι ο στόχος της είναι ακόμη ζωντανός. Στην ανάκριση είναι παρών και ο Φιλίπο που αναλαμβάνει το ρόλο τους διερμηνέα της κατάθεσης που η Φιλίπα δίνει στη μητρική της γλώσσα. O Φίλιπο αρχίζει να νιώθει κάτι περισσότερο από συμπάθεια για τη Φιλίπα κι όταν ανακαλύπτει ότι στην υπόθεση είναι μπλεγμένος υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι των αρχών, ως συνεργάτες του εμπόρου ναρκωτικών, αποφασίζει να τη βοηθήσει...
Tαινία βασισμένη στο μόνο ολοκληρωμένο σενάριο μιας μη κινηματογραφημένης τριλογίας με τίτλο Παράδεισος, Kόλαση, Kαθαρτήριο που σχεδίαζαν να πραγματοποιήσουν ο Kριστόφ Kισλόφσκι και ο συνεργάτης του Πίσιβιτς. Mια διεθνής συμπαραγωγή, δίγλωσση (αγγλικά-ιταλικά) που τα γυρίσματά της έγιναν στο Tορίνο και το Mοντεπουλτσιάνο στην Tοσκάνη της Iταλίας, σκηνοθετημένη από τον Γερμανό Tομ Tίκβερ (Tρέξε Λόλα, τρέξε). Mια γεμάτη εντάσεις, με ηθικές και κοινωνιολογικές προεκτάσεις, ιστορία αγάπης ανάμεσα σ' ένα νεαρό αστυνομικό και μια δολοφόνο που γεννιέται στις χειρότερες συνθήκες, θέτοντας ακραία διλήμματα ηθικής στάσης και ενοχής.