"Μία ταινία θα έπρεπε να είναι όπως μία πέτρα σε ένα παπούτσι"

Dogville:
    H Αμερική πάνω σε μια κιμωλία

Ένα κλειστό στούντιο, ένα μαύρο πάτωμα σημαδεμένο με γραμμές από κιμωλία, λίγα έπιπλα διάσπαρτα στο χώρο, ψηφιακές κάμερες, η Νικόλ Κίντμαν, η Αμερική του '30, ο Μπρεχτ, ο Νίκολας Νίκλεμπι, οι τηλεοπτικές θεατρικές παραγωγές των '70ς, η Καζαμπλάνκα... Αλλιώς και Dogville, το σκληρό κι εκδικητικό παραμύθι του δαιμόνιου Λαρς Φον Τρίερ, πρώτο μέρος της αμερικάνικης τριλογίας του US and I (θα ακολουθήσουν το Manderlay και το Wasington), το οποίο θα δούμε πολύ σύντομα στις αίθουσες. Τι συνέβαινε στο μυαλό του μεγαλοφυιούς Δανού όταν έστηνε το τελευταίο του τολμηρό πείραμα;

Συνέβη στο Dogville: Μια πανέμορφη φυγάς, η Γκρέις, κυνηγημένη από μια ομάδα γκάνγκστερ, φτάνει στην απομονωμένη πόλη του Dogville, κάπου στα Βραχώδη Όρη. Με την υποστήριξη του Τομ, αυτοδιοριζόμενου ως εκπροσώπου των κατοίκων, η μικρή κοινότητα δέχεται να της προσφέρει καταφύγιο και σε αντάλλαγμα αυτή τους προσφέρει εργασία. Η καλοσύνη τους εξατμίζεται πολύ γρήγορα όταν αρχίζουν να ζητάνε και άλλες ανταμοιβές για τη σιωπή τους. Όμως η Γκρέις έχει ένα επικίνδυνο μυστικό που θα κάνει τους "σωτήρες" της να μετανιώσουν τη στιγμή που της έτριξαν τα δόντια.

Κοίτα πως έρχεται η έμπνευση: "Απ' όσο θυμάμαι, ούτε αυτοί είχαν επισκεφτεί στην Καζαμπλάνκα όταν γύρισαν την Καζαμπλάνκα". Αυτή ήταν η πρώτη σκέψη του Τρίερ όταν μια ομάδα αμερικανών δημοσιογράφων στις Κάνες (την εποχή που το Χορεύοντας στο σκοτάδι αγκάλιαζε το Χρυσό Φοίνικα) του καταμαρτυρούσαν ότι έκανε μια ταινία για την Αμερική χωρίς να την έχει επισκεφτεί ποτέ. Η δεύτερη σκέψη του πεισματάρη Δανού ήταν να τους μπει στο μάτι κάνοντας ακόμα περισσότερες ταινίες για τη χώρα τους. "Αυτό ήταν το πρώτο στοιχείο. Μετά άκουσα τη 'Τζένη των Πειρατών' από την 'Όπερα της Πεντάρας' του Μπρεχτ, ένα πολύ δυνατό τραγούδι που είχε ένα θέμα εκδίκησης το οποίο μου άρεσε πάρα πολύ".

You've got the power: "Η ιδέα πίσω από τη μεταχείριση της Γκρέις στα χέρια των κατοίκων ήταν πως αν παρουσιάσεις τον εαυτό σου στους άλλους σαν δώρο, αυτό είναι επικίνδυνο. Η δύναμη που έχουν οι άνθρωποι πάνω σε ένα άτομο τους διαφθείρει. Αν χαρίζεις τον εαυτό σου, δεν θα λειτουργήσει ποτέ. Πρέπει να έχεις κάποια όρια. Νομίζω πως οι άνθρωποι του του Dogville ήταν εντάξει μέχρι τη στιγμή που ήρθε η Γκρέις όπως είμαι σίγουρος πως η Αμερική θα ήταν μια πανέμορφη χώρα αν δεν υπήρχε κανείς εκεί παρά μόνο εκατομμυριούχοι που παίζουν γκολφ. Θα ήταν μια υπέροχη, ειρηνική κοινωνία αλλά δεν είναι έτσι, όπως μου λένε. Δυστυχώς υπάρχουν πολλοί losers κι εκεί"

Τι να το κάνεις το σκηνικό: "Με ενέπνευσε επίσης ο Mπρεχτ και το πολύ απλό και απέρριτο είδος θεάτρου που έκανε. Η θεωρία μου είναι πως ξεχνάς πολύ γρήγορα ότι δεν υπάρχουν σπίτια ή οτιδήποτε. Αυτό σε κάνει να εφεύρεις την πόλη για σένα αλλά πιο σημαντικό σε κάνει να ζουμάρεις στους ανθρώπους. Τα σπίτια δεν υπάρχουν για να σε αποσπάσουν και μετά από κάποια ώρα δεν λείπουν σε κανέναν λόγω της συμφωνίας που έχεις κάνει με το κοινό ότι δε θα 'φτάσουν' ποτέ".

Γιατί η Νικόλ Κίντμαν; "Είχε πει πως ήθελε να δουλέψει μαζί μου κι έγραψα το ρόλο της Γκρέις γι' αυτήν ή καλύτερα για την εικόνα που είχα γι' αυτήν. Ανακάλυψα πως είναι μια πάρα πολύ καλή ηθοποιός. Ήταν ενδιαφέρον να πάρω κάποιον που είχε περισσότερο κάνει ψυχρούς χαρρακτήρες και να την αφήσω να κάνει κάτι άλλο. Και φυσικά είνα πρόκληση να πάρεις μια σταρ του Χόλιγουντ και να την βάλεις να σε ένα τέτοιο φιλμ. Μπορεί να μας δώσει ένα διαφορετικό κοινό που αλλιώς δε θα είχαμε, αρκεί να μη τρομάξουν από το γεγονός πως στην ταινία δεν είναι υπάρχει τίποτα άλλο από ένα πάτωμα με ηθοποιούς επάνω του."

Με μέτρο το στυλ: Όταν ήμουν νεότερος, πιθανότατα θα πίστευα πως οι ταινίες που βγαίνουν από υπολογιστές είναι φανταστικές. Τώρα που είμαι μεγάλος, πρέπει να είμαι πιο δύσκολος. Γι' αυτό άρχισα να επιστρέφω στις παλιές αρετές και αξίες. Αν είσαι αρκετά επίμονος, τότε το καθετί μπορεί να έχει τη δική του αισθητική. Υπάρχει ένα όριο στο πόσο ωραίο μπορεί να δείχνει ένα φιλμ. Αν είναι υπερβολικά ωραίο, θέλω να κάνω εμετό. Το βλέπω κάπως σαν να παρακολουθείς ένα μάγο. Όταν ο μάγος κάνει μικρά τρυκ, με νομίσματα για παράδειγμα, εντυπωσιάζεσαι απόλυτα. Αλλά όταν μετακινεί τον Πύργο του Άιφελ, μετά λες, "Και τι έγινε;"

Που πας χωρίς εξομολόγηση: Ναι είναι αλήθεια. Σε όλη τη διάρκεια των γυρισμάτων, ο Τρίερ είχε δώσει εντολή να τοποθετηθούν έξω από το στούντιο "θάλαμοι εξομολόγησης" -"Boxes of truth"- στα οποία τόσο ο ίδιος όσο και οι ηθοποιοί του έμπαιναν για να εκτονωθούν μετά από ατέλειωτες ώρες απομόνωσης που απαιτούσαν οι "σχιζοφρενικές" μέθοδοι εργασίας του σκηνοθέτη. Πατώντας ένα κουμπί έθεταν σε λειτουργία μια κάμερα και ενώπιον της μιλούσαν, γελούσαν, τραγουδούσαν, εξομολογούνταν τους φόβους και τα άγχη τους. Το υλικό αυτό περιλαμβάνεται στο ντοκιμαντέρ Dogville Confession με το making of της ταινίας.