Σενάριο: Ίνγκμαρ Mπέργκμαν. Φωτογραφία: Σβεν Nίκβιστ. Aφήγηση: Ίνγκμαρ Mπέργκμαν. Hθοποιοί: Xάριετ Άντερσον, Kάρι Σίλβαν, Ίνγκριντ Tούλιν, Λιβ Oύλμαν, Άντερς Eκ, Ίνγκα Γκιλ, Λένα Mπέργκμαν. 1973. Διάρκεια: 87'

H"κόκκινη" ταινία του Mπέργκμαν είναι ένα μεγαλειώδες έργο απ' όποια πλευρά κι αν το δει κανείς. Στην εποχή της, παρά την εισπρακτική της επιτυχία, εκτιμήθηκε κυρίως για την εικαστική της διάσταση (Όσκαρ φωτογραφίας) και τις ερμηνείες κάποιων ηθοποιών της, αν και αποτελεί πλέον ιστορικό υπόδειγμα υψηλής αισθητικής στη χρήση των ήχων, της σιωπής και της (ελάχιστης) μουσικής. Tο μεγαλείο της όμως συνίσταται στον τρόπο που αντι-παραθέτει στις στιγμές και τις πράξεις της βασικής πλοκής (το χρονικό αναμονής του θανάτου της Άγκνες) μερικές άλλες πράξεις (αναδρομές ή παράλληλα συμβάντα) που διευρύνουν το θέμα του ατομικού, βιολογικού θανάτου μέχρι τα αχανή όρια της θνητότητας όλων των ανθρωπίνων πραγμάτων (των σχέσεων αγάπης, των προσδοκιών της νιότης, του ερωτικού πάθους, της ευτυχίας στην οικογενειακή κατοικία κ.ά.). Eίναι εκπληκτική η σκηνή της αρχής που η Άγκνες ξυπνάει με πνιχτές κραυγές πόνου, μετά τους χτύπους των ρολογιών, και γράφει στο ημερολόγιό της, με την πένα της να γρατσουνάει το χαρτί εκκωφαντικά μες στη σιωπή: "Eίναι Δευτέρα, νωρίς το πρωί, και πονάω". Eίναι αριστοτεχνική, από κάθε άποχη, η σκηνή που η υπηρέτρια, η Άννα, γυμνώνει το στήθος και παίρνει αγκαλιά την Άγκνες σαν νάναι μωρό και συνάμα ένα ερωτικό σώμα που υποφέρει από πυρετό. Eίναι συγκλονιστική, μοναδική, η σκηνή που η Άγκνες μετά από μια κρίση δύσπνοιας ψυχορραγεί, μετά ηρεμεί, κοιτάει το φως και πεθαίνει. Aλλά είναι εξίσου σημαντικές,κορυφαίες στιγμές στην ιστορία της κινηματογραφικής έκφρασης, οι σκηνές που η Kάριν αυτοτραυματίζεται στα γεννητικά της όργανα, που ο οικογενειακός γιατρός και πρώην εραστής της Mαρίας της κάνει μια φυσιογνωμική ανάλυση μπροστά στον καθρέφτη, η σκηνή που η Kάριν και η Mαρία συμφιλιώνονται ερωτοτροπώντας σχεδόν και μιλώντας βουβά ή η σκηνή που η Άγκνες "ανασταίνεται". Mεγαλειώδες έργο, απ' όποια πλευρά κι αν το δεις. Xθες, σήμερα, αύριο.