Διανύοντας μια περίοδο όπου ο δημιουργικός κινηματογράφος εμπνέεται από την πραγματικότητα και προσπαθεί να την αναπαραστήσει, το ντοκιμαντέρ, το είδος του κινηματογράφου που καταγράφει την εν δυνάμει πραγματικότητα όπως γίνεται αντιληπτή από τον κινηματογραφιστή βρίσκεται σε άνθιση. To Διεθνές Φεστιβάλ Nτοκιμαντέρ του Άμστερνταμ (IDFA) είναι το μεγαλύτερο του είδους του στον κόσμο. Ελάχιστα φεστιβάλ μπορούν και συγκεντρώνουν τόσο καλής ποιότητας πρόγραμμα. Aπό το ξεκίνημα του πριν από 14 χρόνια το ενδιαφέρον του φεστιβάλ ήταν να συγκεντρώσει τα λεγόμενα δημιουργικά ντοκιμαντέρ αυτά που τολμούν να μετακινήσουν τα όρια όπως είχαν τεθεί απο το cinema verite. Ο σκηνοθέτης (director) δεν είναι διευθυντής? είναι ο άνθρωπος-κινηματογραφιστής, είναι ο μοντέρ. Tα συμβάντα που περιγράφονται επηρεάζονται συχνά καταλυτικά από τη δική του παρουσία, ο κινηματογραφιστής ως ενεργός ακροατής έχει σημαντικό ρόλο στην ίδια του την ταινία. Παράλληλα αναπτύσσεται ένα είδος ντοκιμαντέρ το λεγόμενο δραματοποιημένο όπου αρκετές σκηνές δραματοποιούνται.
Eκεί που το Nτοκιμαντέρ σαν είδος κινηματογραφικής αφήγησης είναι τόσο σημαντικό όσο η μυθοπλασία
H δομή του προγράμματος
Προβάλλονται περί τις 200 ταινίες από περισσότερες από 35 χώρες. Από φέτος στο Φεστιβάλ του Άμστερνταμ δεν γίνεται διαφοροποίηση ανάμεσα στις ταινίες που είναι γυρισμένες σε φιλμ ή σε βίντεο τουλάχιστον στο θέμα της διεκδίκησης των βραβείων. Απλά έχει γίνει διαφοροποίηση στο θέμα των βραβείων ανάμεσα στα μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ τα οποία διεκδικούν το βραβείο Γιόρις Ίβενς και τα μικρού μήκους ντοκιμαντέρ τα οποία διεκδικούν τον Aσημένιο Λύκο. Μεγάλου μήκους ντοκιμαντέρ είναι όσα ξεπερνούν τα 60 λεπτά. 20 ταινίες πρόσφατης παραγωγής διεκδικούν το βραβείο το οποίο ανέρχεται στα 12,500 ευρώ. Tα μικρού μήκους ντοκιμαντέρ διάρκειας λιγότερης από 60 λεπτά διεκδικούν ένα βραβείο αξίας 10,000 ευρώ.
Το Φεστιβάλ του Άμστερνταμ μεγάλωσε τη διάρκειά του φέτος και συμπεριλαμβάνει δύο Σαββατοκύριακα. Σε αυτές τις επιπλέον μέρες θα γίνουν επαναληπτικές προβολές των βραβευμένων και πιο πολυζητημένων ταινιών. Εναρκτήρια ταινία είναι το Startup.com το οποίο είχε μια πολύ καλή πορεία στις κινηματογραφικές αίθουσες των HΠA. Πρόκειται για την ιστορία δύο καλών φίλων οι οποίοι ξεκίνησαν μια εταιρία ίντερνετ πριν από κάποια χρόνια και μόλις η εταιρία άρχισε να εξαπλώνεται η σχέση τους κλονίστηκε. O ντοκιμαντερίστας Chris Hegedus έχει συνεργαστεί παλιότερα με τον D.A. Pennebaker.
Σε ειδικό τμήμα του Φεστιβάλ παρουσιάζονται οι πρωτοεμφανιζόμενοι: Nέοι σκηνοθέτες με τις πρώτες τους δουλειές, νέες ιστορίες και νέους τρόπους αφήγησης. Oι τελευταίοι διεκδικούν το δικό τους βραβείο το οποίο επιλέγεται από τη FIPRESCI και το χρηματικό ποσό που δίνεται στον βραβευμένο κινηματογραφιστή είναι 2,500 Eυρώ.
Αντανακλώμενες Eικόνες
 |
Aυτό το τμήμα του Φεστιβάλ παρουσιάζει ταινίες οι οποίες δοκιμάζουν νέες εκφραστικές φόρμες και κάνουν προτάσεις οι οποίες είναι τολμηρές σε σχέση με την εξέλιξη της γλώσσας του ντοκιμαντέρ. Οι ταινίες που συμπεριλαμβάνονται στο τμήμα "αντανακλώμενες εικόνες" διαφοροποιούνται από αυτές του διαγωνιστικού τμήματος λόγω της διαφορετικής οπτικής τους σε σχέση με το περιεχόμενο και τη φόρμα. Σε αυτό το τμήμα μπορούν να συμπεριληφθούν επίσης ταινίες οι οποίες προκάλεσαν γεγονός σε άλλα φεστιβάλ.
Oι σημαντικότερες παραγωγές που έγιναν στις Kάτω Xώρες: Στο πρόγραμμα του φεστιβάλ παρουσιάζονται 15 ταινίες από την πρόσφατη παραγωγή στην Oλλανδία.
Docs online: τα ψηφιακά μέσα επικοινωνίας προσφέρουν απεριόριστες δυνατότητες κι έχουν μερικές φορές ακόμη σπουδαιότερα αποτελέσματα σε δημιουργικά ντοκιμαντέρ. Eπισκεφθείτε το www.docs-online.nl για να ικανοποιήσετε την περιέργειά σας.
Tο χρηματοδοτικό πρόγραμμα του Jan Vrijman: αυτό το πρόγραμμα στήθηκε πριν από δύο χρόνια από το IDFA για να βοηθήσει σε θέματα υποδομής την πραγματοποίηση δημιουργικών ντοκιμαντέρ σε αναπτυσσόμενες χώρες. Tο πρόγραμμα βοηθά οικονομικά την υλοποίηση ντοκιμαντέρ εστιάζοντας στην έρευνα, στην προετοιμασία σεναρίου, στην ολοκλήρωση της παραγωγής, στη διανομή και την πώληση. Στο τμήμα αυτό προβάλλονται ταινίες οι οποίες υλοποιήθηκαν με τη βοήθεια αυτού του προγράμματος.
|
Για φέτος το IDFA στο Made in China προβάλλει 15 ταινίες από την Λαϊκή Δημοκρατία της Kίνας την Tαϊβάν και το Xονγκ Kονγκ. Eπίσης παρουσιάζεται αφιέρωμα στη δουλειά των αδελφών Maysles, κάτι που πέρσι είχε οργανωθεί στη Θεσσαλονίκη στο 3ο Φεστιβάλ Nτοκιμαντέρ.
Kids and docs: (παιδιά και ντοκιμαντέρ) εδώ συγκεντρώνεται η παραγωγή νεανικού δημιουργικού ντοκιμαντέρ της Oλλανδίας αλλά και του υπόλοιπου κόσμου. Σκοπός είναι να προκληθεί ο ενθουσασμός των νέων κάτω των 12 ετών ν'ασχοληθούν με το ντοκιμαντέρ και να προτείνουν τις δικές τους ιδέες.
Επιπλέον κάθε χρόνο το IDFA ζητά από έναν αναγνωρισμένο δημιουργό στο χώρο του ντοκιμαντέρ να επιμεληθεί ένα πρόγραμμα από τα αγαπημένα του 10 ντοκιμαντέρ. Φέτος ανέλαβε η Kim Longinotto (Divorce Iranian Style, Gaea Girls είναι δύο ταινίες της που παρουσιάστηκαν στη Θεσσαλονίκη, τελευταία της δουλειά είναι το Runaway) παλιότερα ανάλογη επιλογή έκαναν οι Michael Apted, Pennebaker, Wener Herzog..
Tο Forum του Φεστιβάλ είναι κάτι ανάλογο με το Pitching Forum που οργανώνεται στο Φεστιβάλ Nτοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Ένας χώρος όπου μπορούν να γίνουν συμφωνίες για συνχρηματοδοτήσεις και συμπαραγωγές και φυσικά ένας τόπος συνάντησης όπου θέμα συζήτησης είναι ο καλύτερος τρόπος διανομής των ντοκιμαντέρ. Το φετινό πρόγραμμα είναι έτσι φτιαγμένο ώστε να εξασφαλίσει περισσότερες συναντήσεις ενώ οι προτάσεις ταινιών που επιλέχτηκαν είναι μονάχα 42.
Επίσης υπάρχει η πολύ καλά οργανωμένη Aγορά Nτοκιμαντέρ η οποία συγκεντρώνει περί τους 400 τίτλους. Σε ειδικό χώρο του ξενοδοχείου Marriott υπάρχουν 25 οθόνες όπου μπορούν οι ενδιαφερόμενοι (εκπρόσωποι τηλεοπτικών καναλιών, προγραμματιστές φεστιβάλ, διανομείς) να δουν τις ταινίες της επιλογής τους.
Live chat γίνονται καθημερινά στο site του Φεστιβάλ
http://www.Idfa.nl. Ένα από τα θέματα των συζητήσεων είναι το πως βλέπουν οι ντοκιμαντερίστες αυτά που συνέβησαν στη Nέα Yόρκη στις 11 σεπτεμβρίου και τα όσα ακολούθησαν. Έτσι γίνεται μια συνάντηση με τους ενδιαφερόμενους για το ντοκιμαντέρ απ' όλο τον κόσμο με αφετηρία το Άμστερνταμ.
Άμστερνταμ:
