LE LEGIONI DI CLEOPATRA
(Οι λεγεώνες της Κλεοπάτρας)
Επιλεγμένη από τον Gianni Amelio
Gianni Amelio
Γεννήθηκε το 1945 στο Σαν Πιέτρο Mατζιζάνο της επαρχίας Kαταντζάρο και σπούδασε φιλοσοφία. Αφού παρακολούθησε μαθήματα στο Centro Sperimentale di Cinematografia, άρχισε την καριέρα του στον κινηματογράφο ως βοηθός σκηνοθέτη, δουλεύοντας δίπλα στους Gianni Puccini, Anna Gobbi, Andrea Frezza και Liliana Cavani. Το 1970 σκηνοθέτησε την πρώτη του ταινία, το La fine del gioco. Δούλεψε αρχικά στην τηλεόραση, όπου σκηνοθέτησε αρκετές σημαντικές ταινίες που ήταν παραγωγές της ιταλικής τηλεόρασης. Το κινηματογραφικό του ντεμπούτο έγινε με την ταινία Colpire al cuore (1983), μια ανάλυση πάνω στην τρομοκρατία. Το 1990 η ταινία του Porte aperte, η οποία προτάθηκε για Όσκαρ Kαλύτερης Ξένης Tαινίας, τον έκανε γνωστό διεθνώς. Με το Il ladro di bambini (1992) κέρδισε το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής του Φεστιβάλ των Καννών καθώς και το Felix Kαλύτερης Eυρωπαϊκής Tαινίας. Δύο χρόνια αργότερα με το Lamerica κέρδισε το βραβείο Καλύτερης Σκηνοθεσίας στο Φεστιβάλ της Βενετίας καθώς και το Felix Kαλύτερης Eυρωπαϊκής Tαινίας. Το 1998 η ταινία του Cosi ridevano κέρδισε στη Βενετία το Χρυσό Λιοντάρι.

Φιλμογραφία
La fine del gioco (1970), La citta del sole (1973), Bertolucci secondo il cinema (ντοκ.,1976), La morte al lavoro (1978), Effetti speciali (1978), Il piccolo Archimede (1979), Colpire al cuore (1983), I ragazzi di via Panisperna (1988), Porte aperte (1990), Il ladro di bambini (O κλέφτης των παιδιών, 1992), Lamerica (1994), Cosi ridevano (1998)
"Διάλεξα την ταινία αυτή για να ξεπληρώσω ένα χρέος στον Vittorio Cottafavi, το πιο παράξενο χρέος της ζωής μου. Γύρω στα τέλη της δεκαετίας του '70 είχα προτείνει πολλές φορές στη RAI τη μεταφορά στην οθόνη του βιβλίου του Cesare Pavese O διάβολος στους λόφους. Μετά από συνεχόμενες αρνήσεις, μαθαίνω ότι τελικά η ταινία θα γυριστεί από τον Vittorio Cottafavi. Δέχθηκα το νέο πολύ καλύτερα από ό,τι θα μπορούσε να φανταστεί κανείς, κυρίως εξαιτίας του θαυμασμού που έτρεφα για τον Cottafavi. Μήνες αργότερα, όλως τυχαίως συνάντησα τον Cottafavi στο δρόμο. Εκείνο το απόγευμα λοιπόν, ο Vittorio Cottafavi, ο σεβαστός σκηνοθέτης, ο ευγενικός και φινετσάτος κύριος, ήρθε ξαφνικά δίπλα μου και πιάνοντάς με από το γιακά, άρχισε να με αποκαλεί "προδότη", "δειλό", "ρεμάλι" και "μπάσταρδο". Δεν καταλάβαινα τι είχα κάνει και έχασα τα λόγια μου. Τότε ο Vittorio με κοίταξε στα μάτια, άφησε το γιακά μου και άρχισε να γελά: έκανε πλάκα. Με αγκάλιασε από τους ώμους, με κέρασε ένα ποτό και μου αποκάλυψε το μυστήριο: "Έμαθα ότι ήθελες να κάνεις εσύ την ταινία, ότι είχες ήδη αρχίσεις να γράφεις και πως ήταν κάτι πολύ σημαντικό για σένα. Γιατί στο διάβολο δεν την έκανες και την άφησες να γλιστρήσει από τα χέρια σου; Ξέρεις βέβαια σε ποιανού χέρια έπεσε: στα δικά μου. Εξαιτίας σου έκανα τη χειρότερη ταινία της ζωής μου. Γι' αυτό λοιπόν μου χρωστάς μια ταινία…"
Υπάρχουν πολλοί καλοί λόγοι για να θυμάται κανείς σήμερα τον Vittorio Cottafavi, ένας για κάθε ταινία που μας άφησε. Κατά τη γνώμη μου μερικές από αυτές είναι αληθινά αριστουργήματα."
Gianni Amelio
"Διδάσκουν διασκεδάζοντας"
Oι ιστορικο-θεαματικές ταινίες του Cottafavi μπορεί να στοχεύουν στο πλατύ κοινό, να βρίθουν από τα τυπικά κλισέ του είδους, από συμβολικές καταστάσεις και εύκολα αναγνωρίσιμους χαρακτήρες, αλλά μπορούν να συνδράμουν στην ανάπτυξη ενός γενικευμένου φιλοσοφικού λόγου, ανοιχτού σε πολλαπλές ερμηνείες. Ίσως γιατί αυτές οι εμπορικές ταινίες επιτρέπουν τη μετάδοση ορισμένων ηθικών αξιών, ενός παγκόσμιου οράματος. Κατά ένα μεγάλο μέρος, το χρέος τους είναι να "διδάσκουν διασκεδάζοντας", να κάνουν τους ανθρώπους να συλλογιστούν πάνω σε προβλήματα και γεγονότα όχι τόσο ιστορικά (με την έννοια του ιστορικού δεδομένου με τις ακριβείς συντεταγμένες, τις οποίες συχνά το κοινό αγνοεί) όσο υπαρξιακά (καθώς μπορούν να επεκταθούν σε διάφορα ανθρώπινα και κοινωνικά πλαίσια). Γι' αυτό, τέτοιες ταινίες αφορούν πάνω από όλα στη σύγχρονη εποχή στην οποία ανήκουν, όπως άλλωστε οι θεατές στους οποίους απευθύνονται.
Gianni Rondolino


Στις Λεγεώνες της Κλεοπάτρας προσπάθησα να εξετάσω το ζήτημα του θανάτου μέσα από την ιστορική του σκοπιά, σε μια χρωματική συμφωνία που λογαριάζει τη μεταφυσική παρουσία του θανάτου: ο θάνατος ενός σημαντικού προσώπου είναι κατά κάποιον τρόπο και θάνατος όλων των σημαντικών προσώπων.
Στις ιστορικές ταινίες μου προσπαθούσα πάντοτε να απομυθοποιήσω τον ήρωα, να τον υποβιβάσω στην ταπεινή ανθρώπινη διάστασή του και μετά να τον ελευθερώσω από τα όρια των δυνατοτήτων του για να τον παρατηρήσω μέσα στην απέραντη ανθρώπινη φύση που ο Θεός δημιούργησε.
Vittorio Cottafavi