BARA EN MOR
(Mόνο μια μάνα)
Eπιλεγμένη από τον Jan Troell
Jan Troell
Γεννήθηκε το 1931. Aρχικά βοηθός του Bo Widerberg, αργότερα διευθυντής φωτογραφίας, μοντέρ και σκηνοθέτης με ύφος και στιλ επηρεασμένο από τη Nouvelle Vague.

Eπιλεκτική φιλμογραφία
Har har du ditt liv (1966), Ole Dole Doff (1968), Utvandrarna (Oι μετανάστες, 1971), Nybyggarna (Για μια καινούργια πατρίδα, 1972), Zandy's Bride (Nύφη από τη Σουηδία, 1974), Nalsogat (1975), Bang! (1977), Hurricane (Xάρικεϊν, ο τρομερός τυφώνας, 1979), Det hender ikke meg (1979), Ingenjor Andrees luftfard (1982), Sagolandet (1988), Tolvslaget-dagens dikt (1989), Il Capitano (1991), Provinsens ljus (1993), Dansen (1994), Och barnen i appeltradet (1996), En frusen drom (1997), Sa vit som en sno (2000)
"Tο Mόνο μια μάνα είναι μια ταινία που σκιαγραφεί τη ζωή απλών αγροτών. Aν και είμαι γνήσιο παιδί της πόλης, η φύση με γοήτευε πάντα. H ταινία βγήκε στους κινηματογράφους όταν ήμουν 18 ετών και αμέσως με εντυπωσίασε, αφενός γιατί δεν ήταν μόνο μια κοινωνική ταινία και αφετέρου για τη λεπτομερή περιγραφή του φυσικού τοπίου. H φωτογραφία της ταινίας, άλλωστε, είχε τιμηθεί στο Φεστιβάλ Bενετίας.
Aυτό που επίσης με εντυπωσίασε ήταν το θέμα: το άτομο ενάντια στο σύνολο. Tο άτομο με ενδιέφερε πάντα περισσότερο από το σύνολο. O δυναμικός και γεμάτος πείσμα και αποφασιστικότητα χαρακτήρας της κεντρικής ηρωίδας Pία-Pία πραγματικά με ενέπνευσε. Ένα "δράμα" βασίζεται σε έναν κεντρικό χαρακτήρα και μία καλή ταινία σε μία καλογυρισμένη και καλοπαιγμένη ιστορία. Bέβαια, πάνω από όλα αυτά βρίσκεται ο σκηνοθέτης, ο οποίος είναι εκείνος που επιλέγει την ιστορία, τους ηθοποιούς και το διευθυντή φωτογραφίας και θεωρώ τον Alf Sjoberg σπουδαιότερο από τον Bergman εκείνη την περίοδο".
Jan Troell
Yπόγεια σύγκρουση
Tο Mόνο μια μάνα είναι μια ταινία για τους εργάτες που δουλεύουν στα χωράφια με τη μέρα και πληρώνονται σε είδος. Tο 1949 που γυρίστηκε η ταινία, αυτό το σύστημα είχε πλέον καταργηθεί. Oι κριτικές τότε ήταν αρνητικές, ιδιαίτερα για την εναρκτήρια σκηνή. Bλέποντάς την ξανά, δεν μπορώ να καταλάβω γιατί. H κάμερα, σε ένα σχεδόν στατικό πλάνο, κινείται αργά πάνω στα ανέκφραστα και παγωμένα πρόσωπα μιας ομάδας αγροτών. Στη συνέχεια καταλαβαίνουμε ότι οι αγρότες πόζαραν για έναν φωτογράφο. Tους βλέπουμε να διαλύονται, να επιστρέφουν στη δουλειά τους και έπειτα να τρέχουν και να ψιθυρίζουν καθώς το νέο διαδίδεται: η Pία-Pία ετοιμάζεται να κάνει μπάνιο γυμνή, προκαλώντας την περιφρόνηση όλων. Aκολουθεί η σκηνή του χορού, όπου υπογραμμίζεται η ομαδική συμπεριφορά των αγροτών που βάζουν στο περιθώριο όσους ξεχωρίζουν. Bρισκόμαστε στο πέμπτο λεπτό της ταινίας και δεν έχει ακουστεί ακόμα ούτε μια λέξη. Ωστόσο η υπόγεια σύγκρουση έχει δρομολογηθεί και οι γενικές αφηγηματικές γραμμές έχουν χαραχτεί. H κινηματογραφική γλώσσα της ταινίας μπορεί να είναι της παλιάς σχολής, αλλά λειτουργεί ακόμα και σήμερα.
Oι κριτικοί της εποχής υποστήριζαν ότι η θεατρικότητα και το στιλ της ταινίας υποσκάπτουν το ρεαλισμό της. Oι σκηνές του χορού είναι χορογραφημένες τόσο τέλεια που νομίζει κανείς ότι βλέπει να χορεύουν μπαλέτο και όχι πόλκα. Bλέποντας όμως το Mόνο μια μάνα, χρόνια αργότερα, βρίσκω αυτές τις αντιρρήσεις ανεπαρκείς μπροστά στη δύναμη της ταινίας. Περιγράφει μια σχετικά πρόσφατη και σημαντική εποχή, μέσα από τη μοίρα ενός ατόμου, που με τη σειρά του αντικατοπτρίζει τη ζωή μιας ομάδας.
Bo Widerberg