Με χαρά ξεκινάμε τις ανακοινώσεις για το 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (5-15 Μαρτίου 2026), παρουσιάζοντας πέντε συναρπαστικά ντοκιμαντέρ για σημαντικές προσωπικότητες από τον ευρύτερο χώρο του πολιτισμού.
Πρώτοι τίτλοι
Το Φεστιβάλ παρουσιάζει πέντε ντοκιμαντέρ που αποκαλύπτουν άγνωστες πτυχές για σπουδαίες προσωπικότητες: την Κιμ Νόβακ, τον Ρόμπερτ Ουίλσον, τη Μαριάν Φέιθφουλ, τον Ουίλιαμ Σ. Μπάροουζ, την Πάτι Σμιθ, τον Φρανκ Ζάπα και τον Ίρβιν Oυέλς.
Οι σκηνοθέτες Ίεν Φορσάιθ και Τζέιν Πόλαρντ παρουσιάζουν ένα τρυφερό πορτρέτο της Μαριάν Φέιθφουλ, η οποία έφυγε πέρυσι από τη ζωή. Το ντοκιμαντέρ Broken English αφηγείται πώς για περισσότερα από εξήντα χρόνια ένα από τα πιο επιδραστικά είδωλα της μουσικής επαναπροσδιόριζε συνεχώς τον εαυτό της. Με «οδηγούς» την Τίλντα Σουίντον και τον Τζορτζ ΜακΚέι, η ταινία συνδυάζει στοιχεία ντοκιμαντέρ και μυθοπλασίας, δημιουργώντας έναν χώρο γεμάτο αναμνήσεις, παραστάσεις και θραύσματα από τη ζωή της Φέιθφουλ, που το ονομάζουν «Υπουργείο της Μη Λήθης». Μια κινηματογραφική ιεροτελεστία μνήμης, με τη «σφραγίδα» της ίδιας της Φέιθφουλ, η οποία έχει εμπνεύσει πλήθος καλλιτεχνών. Περισσότερο από μια βιογραφία, το Broken English θυμίζει μια συνομιλία με μια καλλιτέχνιδα που αντιστάθηκε σε κάθε απλούστευση και έζησε αποκλειστικά με τους δικούς της όρους. Highlight του ντοκιμαντέρ είναι η συγκινητική τελευταία ηχογράφηση της Μαριάν Φέιθφουλ στο στούντιο, μαζί με τους Νικ Κέιβ και Ουόρεν Έλις.
To Kim Novak’s Vertigo του φίλου του Φεστιβάλ, Αλεξάντρ Ο. Φιλίπ, αποκαλύπτει πτυχές της Κιμ Νόβακ, της μεγάλης σταρ του Χόλιγουντ που σφράγισε την ιστορία του σινεμά μέσα από τον εμβληματικό της ρόλο στο αριστούργημα του Άλφρεντ Χίτσκοκ Ο δεσμώτης του ιλίγγου. Στην ταινία η Κιμ Νόβακ ανοίγει το σπίτι της στον σκηνοθέτη και στους θεατές και μοιράζεται έργα, εμβληματικά κοστούμια από ταινίες στις οποίες πρωταγωνίστησε, αλλά και αναμνήσεις από τη συνεργασία της με τον μετρ του σασπένς. Αυτό το στοιχειωτικό, πανέμορφο ντοκιμαντέρ καταγράφει την πορεία της διάσημης αμερικανίδας ηθοποιού, η οποία εγκατέλειψε το σινεμά, αφιερώθηκε στη ζωγραφική, αλλά θα είναι πάντα η απόλυτη ντίβα του Vertigo.
Συγγραφέας του Trainspotting, του μυθιστορήματος που σφράγισε μια ολόκληρη εποχή, ο Ίρβιν Ουέλς παραμένει μια ριζοσπαστική φωνή που δεν παύει να πειραματίζεται. Περιοδεύοντας στον Καναδά για την προώθηση του νέου του βιβλίου, θα διερευνήσει για μία ακόμα φορά τα όρια της συνείδησης, δοκιμάζοντας DMT σε ένα ειδικό θεραπευτικό κέντρο. Ό,τι ακολουθεί είναι ένα ψυχεδελικό, καλειδοσκοπικό τριπ που μας βάζει κυριολεκτικά στο μυαλό ενός αδάμαστου δημιουργού. Λοξή προσωπογραφία ενός εμβληματικού συγγραφέα, αλλά και συλλογικό πορτρέτο της βρετανικής κοινωνίας και των διακυβευμάτων της επί τέσσερις και πλέον δεκαετίες, το Reality is Not Enough, η νέα ταινία του Πολ Σουνγκ, είναι ταυτόχρονα μια καταβύθιση στους μηχανισμούς της καλλιτεχνικής πράξης και ένα ισχυρό κάλεσμα για πολιτική επαγρύπνηση και μαχητικότητα. Το πορτρέτο του Ουέλς συμπληρώνουν αναγνώσεις αποσπασμάτων των έργων του από φανατικούς αναγνώστες του, μεταξύ άλλων από τον Νικ Κέιβ και τον Λίαμ Νίσον.
Το καθηλωτικό ντοκιμαντέρ του Χάουαρντ Μπρούκνερ Robert Wilson and the Civil Wars, το οποίο γυρίστηκε το 1984, θα προβληθεί στο Φεστιβάλ σε αποκατεστημένη κόπια. Το ντοκιμαντέρ ακολουθεί τον θεατρικό σκηνοθέτη Ρόμπερτ Ουίλσον, ο οποίος έφυγε πρόσφατα από τη ζωή, στην προσπάθειά του να δημιουργήσει μια επική όπερα διάρκειας 12 ωρών για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1984. Ο Μπρούκνερ, στενός φίλος του Ουίλσον, κατέγραψε με την κάμερά του την ιλιγγιώδη αυτή διαδικασία, καθώς έπαιρνε σάρκα και οστά μέσα από τη ματιά ενός πραγματικά σπουδαίου δημιουργού. Η ταινία παρέμεινε για πολύ καιρό άγνωστη, καθώς μέρος του υλικού της χάθηκε στη διάρκεια του τυφώνα Σάντι, το 2012. Επί 12 χρόνια, ο ανιψιός του κινηματογραφιστή, Άαρον Μπρούκνερ, εργαζόταν στην αποκατάσταση της κόπιας, σε μια προσπάθεια να διασωθεί το πολύτιμο αυτό ντοκουμέντο για τη δημιουργική διαδικασία του Ουίλσον.
Στο Φεστιβάλ θα προβληθεί ακόμη μία ταινία από το σπάνιο αρχείο του Χάουαρντ Μπρούκνερ, το Nova ’78, το οποίο γυρίστηκε το 1978, αποκαταστάθηκε από τον ανιψιό του σκηνοθέτη, Άαρον, και συγκεντρώνει συγκλονιστικό υλικό, μεγάλο μέρος του οποίου δεν είχε ξαναδεί μέχρι σήμερα το φως της δημοσιότητας. Το ντοκιμαντέρ μάς μεταφέρει στο θρυλικό «Συνέδριο Νόβα 1978» (Nova Convention), ένα τριήμερο καλλιτεχνικό γεγονός που διοργανώθηκε στη Νέα Υόρκη από τις 30 Νοεμβρίου έως τις 2 Δεκεμβρίου 1978, ως φόρος τιμής στον Ουίλιαμ Σ. Μπάροουζ, με τη συμμετοχή θρυλικών μορφών της τέχνης, όπως οι Πάτι Σμιθ, Φρανκ Ζάπα, Άλεν Γκίνσμπεργκ και Φίλιπ Γκλας. Οι πολύτιμες αποκατεστημένες εικόνες αναβιώνουν αυτό το ιστορικό πλην ανορθόδοξο «συνέδριο», ένα σημείο τομής για τον πολιτισμό, την πολιτική και την κοινωνία, και μας επιτρέπουν να διεισδύσουμε στα άδυτα μιας σκληροπυρηνικής κοινότητας πρωτοπόρων που καθόρισαν τον σύγχρονο πολιτισμό.
